Гісторык Мечыслаў Супрон прадставіў у сваім блогу праект адбудовы страчанага квартала ў раёне вуліцы Замкавай у Гродне. Над гэтым праектам ён разам з калегам Сяргеем Шчукіным працаваў год. Грошы на праект былі сабраныя праз краўдфандынг. Публікуем запіс з блога цалкам.
Квартал знаходзіўся ва ўсходняй частцы вуліцы Замкавай у непасрэднай блізасці да галоўнай гарадской плошчы — Рынка. Перад Другой сусветнай вайной гэта быў густа населены раён з трыма вуліцамі і шчыльнай забудовай.
На працягу доўгага часу існавання гэтая вуліца мела шмат назваў: Царкоўная, Метрапалітанская, Партыкулярная, Падзамча, Манастырская, Кляштарная, Фабрычная. У сваёй працы мы ўжылі варыянт назвы вуліцы канца XVIII — другой паловы ХІХ ст. — «Падзамча».
Цяпер на гэтым месцы — вялізная пустка, з краю якой стаіць Палац культуры тэкстыльшчыкаў. Яго будаўніцтва было завершана ў 1959 г. Пасярэдзіне гэтай пусткі знаходзіцца масіўны Дом быту, узведзены напрыканцы 1960-х гг. Дзеля ўзвядзення гэтага аб’ёму былі зруйнаваны адразу некалькі гістарычных будынкаў XVIII — пачатку ХХ ст., а таксама цалкам сцертая з планіроўкі горада вуліца Падзамча, ад якой пасля вайны захавалася некалькі дамоў.
Па-першае, мы прапаноўваем дэмантаваць Дом быту. Хоць гэты будынак, на нашу думку, з’яўляецца цікавым прыкладам савецкага мадэрнізму, аднак ён узводзіўся без уліку архітэктурнага асяроддзя. Знаходзячыся ў самым сэрцы гістарычнага цэнтру Гродна, Дом быту моцна псуе ансамбль вуліцы Замкавай, парушаючы яе цэласнасць. Нават у рэканструяваным выглядзе гэты аб’ём не будзе дазваляць рацыянальна выкарыстоўваць самую каштоўную частку гарадской прасторы.
Па-трэцяе, нават калі не зносіць Дом быту, на плошчы гэтага страчанага квартала можна адбудаваць з дзясятак аб’ектаў.
Несумненна, згаданая частка горада разам з Старым і Новым замкамі, пажарнай вежай і сінагогай, з’яўляюцца самымі наведвальнымі месцамі для турыстаў. Адбудова страчанай гістарычнай забудовы ўсходняй часткі вуліцы Замкавай і зніклых вуліц Падзамча і Збройнай будзе спрыяць развіццю турызму ў горадзе, а на турыстычнай карце горада можа з’явіцца адразу некалькі новых важных кропак.
У нашай працы мы сабралі ўсю магчымую бібліяграфічную інфармацыю па гэтай частцы горада, увялі ў навуковы зварот дзясяткі невядомых раней архіўных крыніц, сістэматызавалі фотаграфічныя матэрыялы і зрабілі максімальна дакладную графічную рэканструкцыю 22 аб’ектаў. Для кожнага з гэтых аб’ектаў мы напісалі гістарычную даведку. Па сутнасці, наш праект з’яўляецца грунтоўнай падасновай для рэгенерацыі цэлага квартала ў гістарычным цэнтры Гродна. Акрамя таго, ён дапаможа прыцягнуць увагу патэнцыйных інвестараў, якія пажадаюць укласці грошы ў будаўніцтва новых гандлёва-офісных і гастранамічных аб’ектаў.
Гэтую працу мы накіруем у гродзенскі гарадскі і абласны выканаўчыя камітэты, а таксама яна будзе даступна для патэнцыйных інвестараў. Толькі ў супрацы мы зробім усё магчымае, каб гэты праект рэалізаваўся!
Цяпер мы збіраем сродкі для рэалізацыі іншага, не менш значнага для нашага горада праекта па рэгенерацыі гродзенскага Школьнага двара ў раёне Вялікай харальнай сінагогі. У першай палове ХХ ст. Школьны двор быў густанаселеным гарадскім кварталам з шчыльнай забудовай. Цяпер ён уяўляе сабой вялізную пустку ў гістарычным цэнтры Гродна. У нашым праекце будзе сістэматызавана ўся магчымая інфармацыя па гісторыі гэтага квартала, а таксама будуць створаны графічныя мадэлі страчаных будынкаў. Дадзены праект будзе садзейнічаць адбудове і рэгенерацыі гэтага ўнікальнага месца. Просім усіх ахвотных падтрымаць!
Глядзі ўвесь праект «Гісторыка-архіўныя і бібліяграфічныя даследаванні страчанай гістарычнай забудовы квартала вуліцы Падзамча, Збройнай і ўсходняй часткі вуліцы Замкавай у Гродне».
Белавежская пушча сёння раздзеленая не на дзве, а насамрэч на тры часткі: беларускую, польскую і…
Ужо некалькі дзесяцігоддзяў метал-музыка аб'ядноўвае людзей не толькі адных музычных прыхільнасцяў, але і падобнага светапогляду.…
У ГЗК Triniti гродзенцы заўважылі прусака — насякомае бегала па канапе ў зоне фуд-корту. Hrodna.life…
Беларускі гурт Ulis праіснаваў больш за 20 гадоў. Яго спадчына жыве - музыканты робяць каверы,…
Крысціна Мішчук (Пянткоўская) нарадзілася ў 1933 годзе ў Гродне ў сям'і мясцовай інтэлігенцыі. Каталічка. Тата…
У 500 метрах ад плота, узведзенага на польскім баку мяжы з Беларуссю, стаіць вёска Азяраны…