“Тэкст пра тое, як мы жывем”. Віктар Марціновіч прэзентаваў у Гродне “Возера радасці”

Віктар Марціновіч называе “Возера радасці” сваім самым шчырым і дарослым тэкстам. Ён – пра сучасную Беларусь і тое, што ў краіне адбываецца. 20 лістапада ў чорнай залі “ДОМа 46” пісьменнік расказаў, калі пачнуць здымаць экранізацыю “Возера” і чаму кніга можа быць падручнікам па сучаснай беларускай мове.

Кніга як падручнік па мове

Як акрэслівае Марціновіч, “Возера радасці” гэта “road movie, маршрут якога пралягае праз Мінск, Тарасава, Вільню і нават Месяц. Летапіс пакалення, што згубілася ў складцы паміж ліквідацыяй ВЛКСМ і яго ўрачыстым адраджэннем. Кніга пра непазбежнасць сталення, а таксама пра тое, якія нечалавечыя намаганні трэба прыкласці, каб застацца чалавекам”.

Раман выйшаў у ліпені 2016 года і названы па адной з лакацый на Месяцы. Пераклад рускамоўнай кнігі за сем месяцаў зрабіў Віталь Рыжкоў. Для параўнання: “Сфагнум” ён пераклаў усяго за паўтары месяцы. Кнігу рэдагаваў Сяргей Сматрычэнка, які ачысціў беларускую мову ад паланізмаў. Віктар Марціновіч кажа, што “Возера радасці” можа быць падручнікам па беларускай мове. “Перачытваючы, хацелася ўзяць у рукі слоўнік”, – прызнаецца аўтар.

img_6304

Экранізацыю пачнуць здымаць каля Ашмян

Кніга выйшла адначасова ў Беларусі і ў Расіі. У Беларусі яна каштуе ў тры разы танней, бо аўтар адмовіўся ад ганарара ў выдавецтве. Кажа, што зрабіў гэта, каб беларускія творы і творы на беларускай мове былі даступнымі і распаўсюджваліся.

Увесну экранізаваць кнігу пачне нямецкі рэжысёр беларускага паходжання. Здымкі першай часкі біяграфіі галоўнай гераіні Ясі пройдуць блізка каля роднага горада Віктара – Ашмян.

Раман пра пакаленне бездапаможных

Аўтар кажа, што хацеў распавесці пра жыццё дзяўчыны з заможнай сям’і, але гэта тут не самае галоўнае. Паводле аўтара, “Возера радасці” – раман пра пакаленне, якое навучана бездапаможнасці. Мы разумеем, што лепш “не дзёргацца”, бо за гэта б’юць па галаве. Б’юць па галаве і галоўную гераіню Ясю. За ўхіленне ад размеркавання, за змаганне з бацькам.

img_6318

– “Возера радасці” – кніга пра жыццё ў Беларусі ў 2016 годзе і 20 гадоў перад гэтым. “Мова” была папярэджаннем той будучыні, якой я не хацеў. Праз яе я хацеў перадухіліць пэўныя рэчы ў сучаснасці. “Возера радасці” я пісаў пра сучаснасць, каб будучыня, якую па рамане лёгка прадбачыць, ніколі не настала, – параўноўвае аўтар дзве кнігі.

Віктар Марціновіч падзяліўся нечаканым для яго адкрыццём:

– Гэта першая кніга, якую чытаюць людзі значна старэйшыя за мяне. Яны штосьці з гэтага чэрпаюць. Значыць, яны бачаць ва мне штосьці разумеючага чалавека, – кажа Віктар.

“Чыноўнік хоча, каб жаданні накіроўвалі ў выканкам, а не на дрэва”

На кожнай прэзентацыі аўтар чытаў новы ўрывак. Для Гродна ён абраў урывак пра спілаванне дрэва. Незвычайнага дрэва.

– Калі паміраў апошні ў родзе мужчына, ён знаходзіў вялікі дуб і зрубаў яго галіны. Такім чынам рабіў яго сімвалам свайго роду, які памірае. Дрэва засыхала і рабілася помнікам, – расказвае аўтар.

img_6336

– У беларускай паганскай традыцыі да такога дрэва прыходзілі людзі і прыносілі свае жаданні. Зараз гэтыя дубы ўвесь час ссякаюць. Гэта помнік, навошта? Паступова я зразумеў логіку ссяканняў. Рэч не ў праваслаўснай ці іншай культуры, а ў псіхалогіі чыноўніка – чалавека, які хоча валодаць усім. Ён хоча, каб памкненні і патаемныя жаданні людзі накіроўвалі ў выканкам, а не на дрэва. Такая ж думка прыходзіць чыноўніку з рамана, і ён яго ўласнаруч спілоўвае.

Топ-5 кніг ад Віктара Марціновіча

Настаў час пытанняў з залы. Гродзенцаў цікавілі стан сучаснай літаратуры, тонкасці раману і як успрымаюць беларускіх пісьменнікаў замежнікі. Па просьбе гродзенцаў Марціновіч назваў пяць кніг, якія варта прачытаць. Сярод іх – “Пялёсткі” Уладзіміра Дубоўкі, “Цынікі” Анатоля Марыенгофа, “Літаратурны прывід” Джона Мітчэла, “Шантарам” Грэгары Дэвіда Робертса і “Шум часу” Джуліана Барнса.

Асобна папрасілі назваць цікавых сучасных аўтараў з Беларусі. Марціновіч назваў “Аўтамат з газіроўкай з сіропам і без” Уладзіміра Некляева, “Ніякай літасці Валянціне Г.” Альгерда Бахарэвіча, “Хвілінка” Ігара Бабкова і “Спачатку была цемра” Барыса Пятровіча.

Пасля прэзентацыі можна было набыць кнігу і атрымаць аўтограф аўтара.

img_6354

Прэзентацыя ў Гродне – апошняя ў Беларусі. 1 снежня аўтар на шэсць месяцаў з’едзе ў Швейцарыю, дзе па кантракце з Літаратурным домам Цюрыха будзе пісаць новы раман. У пачатку года яго чакае вялікае літаратурнае турнэ па Швейцарыі, Нямеччыне і Аўстрыі.

img_6359img_6346 img_6345

img_6340 img_6332 img_6323 img_6320

Spelling error report

The following text will be sent to our editors: