У Гродне ў найстарэйшым кінатэатры “Чырвоная зорка” ствараецца Музей кіно

Фота: rakurs-grodno.org

Увекавечыць кінематаграфічную гісторыю горада вырашылі ў мясцовым кінатэатры “Чырвоная зорка”. Дырэктарка Жэні Баглык распавяла, што перад пачаткам сеансаў тут плануюць паказваць кадры з “гродзенскіх фільмаў”, чаргуючы іх з сучасным відам месцаў, дзе яны здымаліся. А тым, хто асабліва зацікавіцца, выдадуць ровары напракат і карту з адпаведным маршрутам, паведамляе “СБ. Беларусь сегодня”.

Дарэчы, і сам кінатэатр “Чырвоная зорка” мае багатую – стогадовую! – гісторыю. Стварыў двухпавярховы “храм кіно” па французскай праекце і назваў яго “Эдэн” штабс-капітан у адстаўцы Сяргей Манастырскі, які вельмі любіў кінематограф. Аднак прысутнічаць на прэм’еры яму не ўдалося – грымнула Першая сусветная вайна, і ўладальнік першага гродзенскага сінематографа адбыў на фронт. Працягнулі справу яго брат і жонка, якая спецыяльна для гэтага прадала сваё радавы маёнтак у Расіі. Увосень 1915 года “Эдэн” ўсё ж адкрыўся.

– Нам атрымалася адшукаць унука заснавальніка найстарэйшага гарадзенскага кінатэатра, – распавядае Жэні Сцяпанаўна. – Георгій Манастырскі, лекар, цяпер пенсіянер, жыве ў Гродне. Ён ахвотна пагадзіўся падзяліцца сямейнымі ўспамінамі пра сваіх вядомых продкаў.

Генеральны дырэктар Гроднааблкінавідэапраката Юрый Аляксей кажа, што ў перспектыве экспазіцыя “Чырвонай зоркі” цалкам можа стаць Музеем кіно:

– Думаю, у гродзенцаў захавалася нямала цікавых рэчаў, якія маглі б папоўніць нашу калекцыю. Шмат у каго маглі застацца квіткі, фатаграфіі, нейкія прадметы са здымак, магчыма, нават старая кінаапаратура. Будзем удзячныя, калі іх перададуць нам для музея.

Будуць турыстычныя маршруты і тэматычныя сувеніры

Імідж “беларускага Галівуда”, замацаваўся за Гродна, вырашылі падтрымаць і мясцовыя ўлады. З падачы тутэйшых энтузіястаў распрацоўваецца канцэпцыя па прэзентацыі кінематаграфічнага мінулага горада. У мінулым годзе ў абласным цэнтры была закладзена Алея кіно, на якой ёсць намер увекавечыць гісторыю 12 найбольш папулярных фільмаў, знятых тут. Ёсць ужо дызайнерскія рашэнні па інфармацыйных планшэтах з анатацыяй да гісторыі гэтых фільмаў. Распрацоўваюцца турыстычныя маршруты па мясцінах, звязаных з кіно, тэматычныя сувеніры.

Ёсць ідэя ўсталяваць у раёне чыгуначнага вакзала скульптуру “Міколка-паравоз”. Магчыма, яна будзе створана падчас міжнароднага пленэру разьбяроў ў ліпені. Яго галоўнай тэмай стане кіно.

Якія стужкі здымалі ў Гродне?

Рэжысёры і акцёры называюць Гродна “беларускім Галівудам”. Сцвярджаюць, што тут асаблівая аўра: рысы сучаснага еўрапейскага горада гарманічна пераплятаюцца з аўтэнтычнасцю старых вулачак, будынкаў, храмаў, сярэднявечных замкаў. Усё гэта як магніт прыцягвае кіношнікаў. Тут знята каля паўсотні вядомых фільмаў, а месцаў, звязаных з гісторыяй кінематографа і знакамітымі людзьмі, не пералічыць.

Высоцкі, Сталін і іншыя

На вуліцы Кастрычніцкай паўстагоддзя таму здымаў свой знакаміты фільм “Я родам з дзяцінства” Віктар Тураў. Па сутнасці, з гэтай карціны – з эпізадычнай ролі танкіста Валодзі – пачыналася ў кіно кар’ера Уладзіміра Высоцкага. Вядомыя кадры, калі ён сядзіць на лесвіцы старога драўлянага двухпавярховага дома і грае на гітары, знятыя ў Гродне. У фільм увайшлі песні Высоцкага “Братские могилы”, “Высота”, “В холода, в холода…”, “Звезды”.

https://www.youtube.com/watch?v=ooJJkSLXdGc

У сярэдзіне 1980-х на вуліцах Гродна можна было сустрэць зорак савецкага кіно Алега Стрыжэнава і Васіля Ланавога, якія здымаліся ў ваенным дэтэктыве “Прыступіць да ліквідацыі”. У форме з адпаведнай выпраўкай “палкоўнікі” расхаджвалі па горадзе.

https://www.youtube.com/watch?v=O8_MmkFf4To

А ў пачатку 1990-х гродзенцы дзівіліся яшчэ больш, калі да тэатра лялек пад’язджала машына, з якой паважна выходзіў, раскурваючы трубку, Сталін. Тады адну з галоўных роляў у фільме Міхаіла Пташука “Кааператыў “Палітбюро” сыграў Аляксей Пятрэнка. Ды і самі мясцовыя жыхары ўвесь час мільгалі ў масоўках, ганарачыся дачыненнем да вялікага кіно.

https://www.youtube.com/watch?v=UkVBhX7uWLE

Родам з “Белых рос”

Самай кіношнай ў абласным цэнтры мясцовыя жыхары лічаць вуліцу Урыцкага. Тут знятыя эпізоды многіх “гарадзенскіх” фільмаў,
у тым ліку “Без права на памылку”, “Дняпроўскі рубеж”, “Прыступіць да ліквідацыі”, “Смерш”.

А пачыналася кінематаграфічная гісторыя Гродна ў 1956 годзе з фільма “Міколка-паравоз”. Кінастужка заснавальніка беларускага дзіцячага кіно рэжысёра Льва Голуба ўвекавечыла стары будынак чыгуначнага вакзалу. Многія мясцовыя жыхары памятаюць, што там стаяў вагончык, у якім жыў галоўны персанаж фільма. Пасля завяршэння здымак пры зносе вакзала пад яго дахам знайшлі тыя самыя “рэвалюцыйныя” ўлёткі, якія распаўсюджвалі героі фільма.

https://www.youtube.com/watch?v=_5gMmbRcUCc

Пачынаючы з 1970-х у Гродне амаль кожны год праходзілі здымкі новых фільмаў. Візітоўкай горада сталі “Белыя росы” Ігара Дабралюбава.

Гродзенцы вельмі ганарацца сваім дачыненнем да ўпадабанай мільёнам тэлегледачоў кінастужкі і на месцы здымак пакінулі некранутым калодзеж, які мільгануў у кадры. Да яго цяпер сцякаюцца турысты, якія прагнуць дакрануцца да гісторыі гэтай душэўнай стужкі. Дарэчы, побач захаваўся невялікі астравок былой вёскі, акружаны шматпавярхоўкамі, дзе пражылі сваё кінажыццё цэлае сузор’е акцёраў – Усевалад Санаеў, Барыс Новікаў, Мікалай Карачанцаў, Міхаіл Кокшанаў, Галіна Польскіх, Стэфанія Станюта, Генадзь Гарбук, Станіслаў Садальскі і іншыя. А ў горадзе ёсць цэлы мікрараён з паэтычнай назвай Белыя Росы.

У Гродне ў найстарэйшым кінатэатры "Чырвоная зорка" ствараецца Музей кіно
Тут здымалі Белыя Росы

Самому Гродна таксама давялося зыграць ролі іншых гарадоў. У мастацкім фільме пра трагедыю Бабінага Яра ён быў Кіевам, у “Дняпроўскай мяжы” – Магілёвам. Сыграў ролю Кракава ў фільме “Без права на памылку” і Берліна ў кінастужцы “Сляды апосталаў”.

Самыя вядомыя фільмы, якія здымаліся ў Гродне

1956 год – “Міколка-паравоз” (рэжысёр Леў Голуб).

1966 год – “Я родам з дзяцінства” (рэжысёр Віктар Тураў).

1983 год – “Белыя росы” (рэжысёр Ігар Дабралюбаў).

1983 год – “Прыступіць да ліквідацыі” (рэжысёр Барыс Грыгор’еў).

1992 год – “Кааператыў” Палітбюро “(рэжысёр Міхаіл Пташук).

2007 – “Смерш” (рэжысёр Зіновій Ройзман).

2009 – “Дняпроўскі рубеж” (рэжысёр Дзяніс Скварцоў).

2010 год – “Без права на памылку” (рэжысёр Аляксандр Високовский).

2013 год – “Сляды апосталаў” (рэжысёр Сяргей Талыбаў).

Калі вы знайшлі ў тэксце памылку або абдрукоўку, калі ласка, паведаміце нам, выбраўшы адпаведны фрагмент і націснуўшы клавішы Ctrl+Enter.

comments powered by HyperComments

Раім пачытаць

Каментары

Spelling error report

The following text will be sent to our editors: