Экскурсія па абноўленым Старым замку пачалася для Ганны Яшынай з гардэроба і амаль там жа скончылася. Дзяўчына на інвалідным вазку змагла трапіць толькі ў адну залу. Усе астатнія прыгажосці замка і віды з назіральнай пляцоўкі сталися для яе недаступнымі праз лесвіцы і поўную адсутнасць пандусаў. Ці зможа турыстычны Гродна забяспечыць роўны доступ да выбітнасцяў для ўсіх турыстаў, высвятляў Hrodna.life.

Чакалі ў замку безбар’ерку. Але не

Пратэставаць Стары замак і цэнтр Гродна на даступнасць 6 і 7 лістапада сабраліся людзі з інваліднасцю і валанцёры з усёй Беларусі - удзельнікі інклюзіўнага праекта «Пайшлі-Паехалі». Раней яны праводзілі падобныя інтэграцыйныя шпацыры ў Мінску, Віцебску, Гомелі і Брэсце.

Экскурсію ў Гродне чакалі даўно і з нецярпеннем. Асабліва — сустрэчы з абноўленым Старым замкам. У 2019, перад тым як замак закрылі на рамонт, казалі, што ў музеі прадугледзяць безбар’ернае асяроддзе.

«Можна лічыць умоўна даступным толькі адну залу, у якую мы ўсё ж такі патрапілі" — распавяла Hrodna.life пра візіт у Стары замак Ганна Яшына. — Гэта асобная зала, дзе распавядаюць пра гісторыю замка. Каб дабрацца да яе, трэба прасіць адчыніць браму, ехаць па бруку, і каб хто-небудзь дапамог падняцца па прыступках. Гэта досыць праблематычна».

Падняцца на аглядную пляцоўку і паглядзець на горад з вышыні Ганне не ўдалося. Сцены замка не змаглі пераадолець нават крыжакі ў XIII стагоддзі. Не паддаліся яны і людзям з інваліднасцю. «Лесвіцы замка не прызначаныя для людзей у інвалідных калясках. Пандусаў нідзе няма», — кажа Ганна Яшына.

Увесь час, які астатнія ўдзельнікі экскурсіі правялі ў музеі, Ганне прыйшлося чакаць іх у калідоры ля гардэроба.

Старый замок, Гродно, экскурсия, люди с инвалидностью
Пакуль тыя, хто маглі падняцца па прыступках, атрымлівалі асалоду ад экскурсіяй, Ганна Яшына чакала ў калідоры ля гардэроба. Усе астатнія залы музея для вазочнікаў недаступныя

Чытайце таксама: Проверили, насколько туристический Гродно доступен для людей с инвалидностью

Усё добра, але парэнчы на лесвіцах толькі з аднаго боку

Валерыі Казловай з Мінска замак спадабаўся «ўсходнім выкананнем, сучаснасцю і інтэрактыўнымі дошкамі». Засмуцілі дзяўчыну з ДЦП прыступкі і поўная адсутнасць пад’ёмнікаў або ліфтаў на тэрыторыі музея. «Спачатку я думала, што не сутыкнуся з такімі праблемамі ў Старым замку», — распавяла яна Hrodna.life.

Падняцца на аглядную пляцоўку дзяўчына хоць і з цяжкасцю, але змагла — поручань апынуўся справа. А вось спускацца назад было страшна-левай рукой Валерыя амаль не валодае, а поручня побач ужо няма. «Тут не такія высокія прыступкі, але вельмі стромкія лесвіцы і парэнчы ёсць толькі з аднаго боку», — распавяла яна Hrodna.life. — Становіцца страшна спускацца ўніз, а трымацца няма за што, не хапае поручня з другога боку".

На экскурсію ў Гродна прыехала і валанцёрка з Мінска Арына Купрыенка. Яна супрацоўнічае з праектам «Цёплы дом», які дапамагае ў сацыялізацыі людзям з ментальнай інваліднасцю. Валанцёры вучаць сваіх падапечных разлічвацца ў краме, выконваць асабістую гігіену, гатаваць простую ежу, каб людзі змаглі жыць самастойна. «Калі яны не змогуць рабіць простыя рэчы, то іх чакае інтэрнат», — распавяла Hrodna.life Арына. Для людзей з інваліднасцю і захаваным інтэлектам сацыялізацыя і магчымасць адчуваць сябе самастойным і паўнавартасным членам грамадства важная яшчэ больш, лічыць дзяўчына.

Недаступнасць — кошт гістарычнасці і аўтэнтычнасці горада?

На шпацыр па горадзе разам з хлопцамі з інваліднасцю запрасілі і гараджан. Правесці групу па горадзе прапанавалі Аляксандру Перагудаву. Ён гісторык і выкладае ў школе. Яго часта просяць расказаць пра горад прыезджыя сябры і знаёмыя. «Такую групу [у якой былі людзі з інваліднасцю] вёў упершыню, — распавёў Hrodna.life Аляксандр. — Не чакаў, што будзе так няпроста».

Па словах Аляксандра, ён прадумаў маршрут загадзя, але на практыцы ўсё роўна прыйшлося многае спрашчаць і ад нейкіх месцаў адмаўляцца на хаду. «Складанасць яшчэ і ў самай дарозе. Але гэта кошт гістарычнасці і аўтэнтычнасці горада», — кажа Перагудаў.

Чытайце таксама:

Інклюзіўны турызм у Беларусі - пакуль справа энтузіястаў

Святлана Якімава, кіраўніца турагенцтва «Дон Кіхот», пракаментавала для Hrodna.life: «На такія экскурсіі ні разу не паступалі запыты. Чыста тэарэтычна — можна правесці. Трэба прадумаць маршруты, куды людзі змогуць зайсці ці заехаць, проста — трэба займацца». Па словах Святланы, інклюзіўнасць маршруту на кошт не паўплывае.

Чытайце таксама: «Необходима поддержка государства». Коронавирус ударил по гродненским турфирмам

«У Беларусі пакуль няма нормаў і спецыяльных дакументаў, якія рэгламентуюць экскурсіі для людзей з фізічнымі абмежаваннямі. Ёсць толькі патрабаванні да аб’ектаў пражывання», — патлумачыла Hrodna.life намесніца начальніка ўпраўлення спорту і турызму Гродзенскага аблвыканкама Таццяна Лідзяева. Паводле яе слоў, занятыя ў індустрыі турызму людзі толькі зараз пачынаюць падступаць і разумець, што гэтым неабходна займацца. «Мы будзем вельмі ўдзячныя, калі актывісты і людзі з інваліднасцю нам дапамогуць і падкажуць [як зрабіць турыстычныя аб’екты больш даступнымі], — кажа Лідзяева. — Як органы ўлады, мы можам хадайнічаць аб паляпшэнні [інклюзіўнасці турыстычных] месцаў, каб горад стаў больш даступным».

Чытайце таксама: