Спадчына

Жаночы раман часоў пандэміі. Серыя 4. «Лета ў Пярэселцы»

Фатографка Наталля Дораш працягвае распавядаць пра тое, што было і прайшло. Да першых летніх выхадных яна падабрала з асабістага архіва фатаграфіі аб тым, як гарадскіх дзяцей адпраўлялі ў вёску — «на сырадой». Дарэчы, гэта добрая ідэя аздараўлення і на час эпідэміі, калі многія лагеры не працуюць.

Зіму 1958 года з братам моцна хварэлі, мама вырашыла нас адвезці ў суседнюю з горадам вёску Пярэселку на сырадой і свежае паветра. Знялі пакой у вялікім доме пана Здрадоўскага.


Чытайце таксама: «Мы ўвайшлі ў горад са сваімі традыцыямі». Жыхар Пярэселкі правёў экскурсію па сваім раёне


У яго гаспадарцы трымалі двух кароў, быў сад, агарод і пчальнік. У канцы вуліцы пачынаўся хваёвы бор. Там пасля летняга дажджу мы збіралі масляты. На нанятым за трошку грузавіку завезлі ў Пярэселку два панцырныя ложкі, матрацы, падушкі, коўдры і мой дзіцячы ровар. Брату пашанцавала ехаць у кузаве, мы з мамай ехалі ў кабіне з шафёрам, і я вельмі зайздросціла брату.

Калі праязджалі рачулку, здзівіў чырвоны колер яе вады. Мама патлумачыла, што гэта кроў жывёл, якая сцякае з забойнага цэха мясакамбіната. Мы часта хадзілі пешшу абедаць у сталовую мясакамбіната, кармілі ў ёй сытна і танна. Назірала, як бабулькі-жабрачкі куплялі на капейку чай і наядаліся бясплатным хлебам,
горкі якога былі выкладзеныя на шырокіх талерках. У сталовай гучна грала радыёкропка.

Суседнюю з нашым пакоем веранду ў доме пана Здрадоўскага здымала на лета мама маленькай дзяўчынкі Ірачка. Ірачка ў сваім кароткім жыцці напакутаваліся, яе ножкі былі шырока выкручаны на 180 градусаў і зафіксаваны гіпсам. Мама насіла дачку на руках, але Ірачка і сама перасоўвалася на лавачцы-коніку. Адштурхоўвалася ад зямлі ножкамі і колцы рухалі яе наперад. Усе размовы Ірачкі былі звязаны з бальніцамі, аперацыямі і добрымі дзядзькамі хірургамі.

Яна ўжо тады вырашыла стаць доктарам, з сур’ёзным увагай і спрытам умела даставаць стрэмкі з маіх пятак і мазаць ранкі ёдам.
Пасля медыцынскага інстытута яна шмат гадоў прапрацавала раённым доктарам. Мы ўжо з ёй даўно пенсіянеркі, але нашы апавяданні напоўнены светлымі ўспамінамі аб нашым дзяцінстве ў Пярэселцы.

Вялікі сад з буданом пад яблыняй, у якім утульна было чакаць сканчэння дажджу, банкі з загусцелай вапнай, розныя цікавыя жалязячкі ў хляве, хлеў для кароў і свінарнік у канцы саду — тэрыторыя маіх даследаванняў.


Чытайце таксама: Пазнаёміцца з мужам дапамагла «Анна Каренина». Найстарэйшая жыхарка Пярэселкі распавядае пра сваё жыццё


За домам пана Здрадоўскага ў глыбіні агарода быў калодзеж. Мне было забаронена туды хадзіць. Прабіралася да калодзежа і зазірала ў яго з асцярогай. Далёка на дне свяціўся срэбрам пятачок вады і каменьчык ляцеў у глыбіню бясконца доўга. У студні жыло рэха, звонкае і жывое. Магла шмат часу, стоячы на ​​каленях, гутарыць з ім.

Аднойчы да гаспадароў сядзібы прыехалі з Польшчы госці. Вось было весела. Застоллі, шумныя вячоркі ў садзе, размовы дарослых і пастаянны смех.

У брата з’явіўся таварыш па гульнях — унук пана Здрадоўскага Марак. Але гульні ў хлопчыкаў былі дрэннымі - дражніць мяне крыўднымі мянушкамі. Здрада брата, які паддаўся на цкаванне роднай сястры,
мяне злавала і псавала жыццё. «Кардупа, кардупа» — дражнілі яны мяне, і я ў роспачы бегла скардзіцца маме.

Увечары прыганялі з пашы кароў, у паветры стаяў пах сырадою і каровіных праснакоў. Калі гаспадыня пані Ядвіга падоіць кароў, маёй абавязкам было выпіць поўную кружку цёплага з пенкай малака. Душылася, але піла, таму што так было трэба. Ненавіджу сырадой.

Фатаграфіі лета ў Пярэселцы зрабіў мой бацька, які аднойчы наведаў нас у пана Здрадоўскага. Гэтая сядзіба існуе і сёння, міма яе пралегла аўтатраса да Новага мосту.


Чытайце яшчэ:

Женский роман времен пандемии. Серия 3. «Бедная Лиза и настоящий полковник«

Женский роман времен пандемии. Серия 2: Крыся и фестиваль

Женский роман времен пандемиии. Наталия Дорош пишет «фото-сериал» о том, что было и прошло

Падзяліцца

Апошнія запісы

Тры Белавежскія пушчы. Як агароджы на мяжы змяняюць лес і жывёльны свет у Беларусі, Польшчы і паміж платамі

Белавежская пушча сёння раздзеленая не на дзве, а насамрэч на тры часткі: беларускую, польскую і…

31 сакавіка 2025

«Трэнд — мацоўня, здароўе». Задалі адны і тыя ж пытанні металістам з Беларусі і Польшчы

Ужо некалькі дзесяцігоддзяў метал-музыка аб'ядноўвае людзей не толькі адных музычных прыхільнасцяў, але і падобнага светапогляду.…

26 сакавіка 2025

У гродзенскім ГЦ развяліся прусакі. Куды звяртацца, калі заўважылі насякомых у кафэ ці ў сябе дома

У ГЗК Triniti гродзенцы заўважылі прусака — насякомае бегала па канапе ў зоне фуд-корту. Hrodna.life…

26 сакавіка 2025

«Магчыма, будзе і новы матэрыял». Вакаліст гурта Ulis Слава Корань расказаў, як эміграцыя не дае яму пісаць

Беларускі гурт Ulis праіснаваў больш за 20 гадоў. Яго спадчына жыве - музыканты робяць каверы,…

20 сакавіка 2025

«Мама выпісвала фальшывыя дакументы і дапамагала трапіць у Польшчу». Рэпатрыянтка — пра дзяцінства ў Гродне і эміграцыю ў 1946-м

Крысціна Мішчук (Пянткоўская) нарадзілася ў 1933 годзе ў Гродне ў сям'і мясцовай інтэлігенцыі. Каталічка. Тата…

18 сакавіка 2025

«Мая зямля — што хачу, тое і раблю». З’ездзілі ў польскую вёску ля мяжы з Беларуссю, куды стараста запрашае жыць усіх ахвотных

У 500 метрах ад плота, узведзенага на польскім баку мяжы з Беларуссю, стаіць вёска Азяраны…

17 сакавіка 2025