Таксіст Аляксей Лапа 11 жніўня катаўся з трыма сябрамі па горадзе, у акцыі пратэсту яны не ўдзельнічалі. Каля АЛМІ на вул. Савецкіх пагранічнікаў сябры выйшлі пакурыць, затым селі ў аўтамабіль. Некалькі амапаўцаў, пачалі біць па машыне. Аляксей спалохаўся і пачаў з’язджаць. Амапавец кінуўся да капота і атрымаў некалькі сінякоў. Праз некалькі хвілін сяброў жорстка затрымалі - трое з чацвярых трапілі ў бальніцу з траўмамі. 5 лістапада Аляксея пачалі судзіць па арт. 364 (Гвалт ці пагроза прымянення гвалту ў дачыненні да супрацоўніка органаў унутраных спраў). Яму пагражае да шасці гадоў пазбаўлення волі.

Абвінавачанаму Аляксею Лапу 31 год, ён халасты, жыве з бацькамі, часова беспрацоўны, раней падпрацоўваў таксістам. Пасля затрымання ходзіць да псіхатэрапеўта і п’е антыдэпрэсанты. Яму патрэбна будзе яшчэ адна аперацыя акрамя тых, што правялі - пры затрыманні яму разбілі нос і сківіцу. Віну ён не прызнаў.

Пацярпелымі па справе выступаюць два супрацоўнікі АМАП — Павел Конан і Арцём Логіш. У Паўла — сінякі на калене і локці, што пацягнула «кароткачасовую страту здароўя». Цялесныя пашкоджанні Арцёма не агучылі ў судзе. На першае пасяджэнне абодва не з’явіліся. Конан прасіў разгледзець справу без яго з-за занятасці па службе, Логіш прычыну няяўкі не патлумачыў. Суддзя, пракурор і адвакат вырашылі ўсё ж выклікаць пацярпелых у суд для дачы паказанняў.

Аляксей Лапа і яго адвакат у судзе 5 лістапада. Фота: Алена Кавальчук

«Спалохаліся і былі ў шоку»

Аляксей распавёў пра падзеі 11 жніўня. Каля 21.00 ён скончыў працу, стэлефанаваўся з прыяцелем Ігарам і пад’ехаў да яго на вул. Таўлая. Да іх далучыліся яшчэ два прыяцелі. Хлопцы каталіся па горадзе, размаўлялі, заехалі на запраўку, затым — перакусіць. У нейкі момант сябар Аляксея Ігар захацеў папіць. Так яны апынуліся каля АЛМІ на вул. Савецкіх пагранічнікаў і пакінуць там аўтамабіль. Па дарозе ўбачылі невялікае скапленне людзей, заторы. Але ў акцыі пратэсту, па іх словах, удзелу не прымалі. У аўтамабілі знайшлі бел-чырвона-белы сцяг. Аляксей сцвярджаў на судзе, што яго ў аўтамабілі раней забыўся пасажыр.

У краму хлопцы не пайшлі - вада знайшлася ў аўтамабілі. Яны выйшлі пакурыць, затым зноў селі ў аўтамабіль, Аляксей завёў рухавік. Пракурор некалькі разоў удакладніў, у якой бутэльцы была вада і чаму хлопцы заехалі менавіта ў АЛМІ.

Калі Аляксей збіраўся ад’язджаць, ён пачуў удары ззаду па кузаве аўтамабіля. «Проста пасыпаліся ўдары», — апісаў Аляксей дзеянні сілавікоў. Іх было мінімум пяць за 10 секунд. Прыяцелі, па словах Аляксея і Ігара, спалохаліся і перажылі шок. Пасля моцнага ўдару ў правае лабавое шкло Аляксей вывярнуў направа і «не асабліва рэзка» пачаў рух. У гэты час сілуэт у цёмнай вопратцы злева пачаў перабягаць і «кінуўся» на капот. Атрымалася, што Аляксей яго закрануў. «Не меркаваў, што ён пабяжыць да пярэдняй часткі капота. Адмаўляю наяўнасць злога намеру — хацеў захаваць сваю маёмасць, на якую напалі», — сказаў Аляксей. Ніякіх сігналаў пра спыненне аўтамабіля яму не падавалі.

«Абставіны затрымання да справы не адносяцца»

Прыяцелі паехалі да пл. Дзекабрыстаў. Ім перагарадзілі дарогу белы мікрааўтобус і ваенная тэхніка. Выбеглі «людзі ў чорным» і пачалі біць машыну. Цяпер яна з пашкоджаннямі на штрафстаянцы. Суддзя суда Кастрычніцкага раёна Гродна Дзмітрый Кедаль перабіў аповяд Аляксея і сказаў, што абставіны затрымання не адносяцца да справы.

11 жніўня. Людзей груба дасталі з аўтамабіля, кінулі на зямлю і пачалі збіваць 10−15 супрацоўнікаў. Пазней пяць сілавікоў правяралі багажнік. Кіроўца і пасажыры ляжалі на праезнай частцы прыкладна гадзіну. Мінакам казалі, што «хуткая» не патрэбна. Яе выклікалі прадстаўнікі Следчага камітэта, якія прыехалі для ўзбуджэння крымінальнай справы.

Сведкі з АМАПу не прыйшлі на суд

У якасці сведак 5 і 6 лістапада апыталі двух прыяцеляў Аляксея. Яны пацвердзілі расповед таксіста.

«Людзі ў чорнай вопратцы без апазнавальных знакаў», — апісаў амапаўцаў сябар Аляксея Ігар, які выступаў сведкам на судзе. Паводле яго слоў, ён зразумеў, што гэта былі супрацоўнікі сілавых структур толькі ў карэце «Хуткай дапамогі», калі ўбачыў, што тыя, хто збіў яго, пачалі пачалі размаўляць з міліцыяй. Аляксея ён ахарактарызаваў як «пазітыўнага, працавітага, працавітага». «Можа дапамагчы ў цяжкую хвіліну. Не абраў бы яго хросным майго дзіцяці, калі б ён быў неадэкватным», — сказаў Ігар.

Сведкі з АМАП не з’явіліся на пасяджэнне з-за «занятасці па службе». На наступным пасяджэнні запланавалі апытаць пацярпелых.

Пазіцыя адваката

Адвакат папрасіў таксіста спыніць справу. На яго думку, справу завялі з-за збіцця Аляксея і яго прыяцеляў і прычынення шкоды маёмасці для «прыкрыцця» супрацоўнікаў АМАП.

Аляксей працягвае лячэнне — захаваўся ацёк, пагоршыўся зрок, у планах — яшчэ адна аперацыя. У дзень збіцця ён са зламанымі носам і верхняй сківіцай, вялікай стратай крыві і цяжкімі цялеснымі пашкоджаннямі трапіў у бальніцу. Яшчэ два пасажыры паступілі ў Бальніцу хуткай медыцынскай дапамогі. У аднаго — закрытая чэрапна-мазгавая траўма, у іншага — адкрытая: яму праламалі чэрап. Аляксей звярнуўся ў Следчы камітэт па факце збіцця. Праверку працягнулі да 19 лістапада.