Семярых пацярпелых амапаўцаў апыталі па справе аб падзеях 6 верасня 2020 года ў Гродне. Яны блытаюцца ў паказаннях, а «рудой дзяўчынай» называюць то адну абвінавачаную, то іншую. Дзяўчына настойвае: яна важыць 50 кілаграм і не магла «выштурхоўваць целам» амапаўца.

Пасяджэнне прайшло 9 ліпеня ў судзе Кастрычніцкага раёна. Судзяць трох гродзенак: Алу Гарацкевіч, яе дачку Галіну Гарацкевіч і Ганну Мароз. Іх судзяць па арт. 342 (Арганізацыя і падрыхтоўка дзеянняў, якія груба парушаюць грамадскі парадак, альбо актыўны ўдзел у іх) і арт. 364 КК (Гвалт альбо пагроза ўжывання гвалту ў дачыненні да супрацоўніка органаў унутраных спраў). Дзве дзяўчыны пад вартай. Суддзя — Максім Галубовіч, дзяржабвінаваўца — Сяргей Петрашко.

Пацярпелыя — пра падзеі таго дня

Усе пацярпелыя праходзілі па справе пад засакрэчанымі імёнамі. Яны таксама ўдзельнічалі і ў іншых справах за падзеі таго дня. Паказанні адзінаццаці пацярпелых падобныя. Па іх словах, яны прыехалі ў абедзенны час на вул. Гарнавых да былога «Малочнага міру» весці ахову правапарадку. Там яны ўбачылі натоўп людзей. Па іх падліках — 100−150 або 200−300 чалавек. Людзі выкрыквалі лозунгі і былі са «сцягамі БЧБшнымі».

Людзі «ішлі агрэсіўным натоўпам», браліся за рукі і станавіліся ў счэпкі і ішлі ў бок амапаўцаў. Амапаўцы ж станавіліся ў «вайсковы ланцужок» і не давалі людзям прайсці ў бок цэнтра. Натоўп двойчы спрабаваў прайсці, пасля чаго пачаліся затрыманні.

«Розныя штуршкі, пінкі»

28-гадовы «Аляксандр Белы» распавёў, што іх «хапалі за форменнае абмундзіраванне, дзесьці штурхалі, яшчэ нешта. З боку людзей ўжывалася нейкая фізічная сіла. < … > Не магу сказаць, хто канкрэтна ўжываў сілу. З усіх бакоў — хтосьці дзесьці штурхне, хтосьці за форму возьме, хтосьці яшчэ што-небудзь. [Боль] трохі адчуваў».

«Да кожнага супрацоўніка была ўжытая фізічная сіла. Розныя штуршкі, пінкі, хапалі за форменнае абмундзіраванне. Мы ўсе працавалі. Калі да мяне ўжываўся [фізічны гвалт], то хутчэй за ўсё, да калег — тое ж самае. Таму што натоўп быў агрэсіўны, і яны ішлі на ўсіх», — лічыць амапавец.

Хто менавіта прычыніў яму фізічны боль, ён апісаць не можа. «І жанчыны, і мужчыны выштурхоўвалі. Апісаць не магу, таму што шмат часу прайшло. Я твары ўсіх на запамінаю». У хуткую дапамогу ён не звяртаўся, рапарт не пісаў. Цялесных пашкоджанняў і пабояў у яго не было.

Галіну Гарацкевіч ён не памятаў. Ганна Мароз, паводле яго слоў, не здзяйсняла фізічных дзеянняў, але «была ў складзе групы і тым самым парушала грамадскі парадак». «Памятаю, што была жанчына з такой кароткай стрыжкай — карэ ці як яна называецца», — апісаў ён дзяўчыну. Зала засмяялася, Ганна Мароз з усмешкай адкінула назад валасы да плячэй. «Дзяўчына была ў масцы, рудыя валасы, кароткая стрыжка», — удакладніў ён пазней. Ганна — русая з лёгкім рудым адлівам.

Алла Горацкевич в суде Октябрьского района Гродно. Фото: Елена Ковальчук
Ала Гарацкевіч. Фота: Алена Кавальчук

«А мы не ангелы»

«Іван Іваноў» адчуў боль, пакуль натоўп штурхаўся «для процідзеяння». Сябе, як і абвінавачаных, ён на відэа не бачыў. Падчас апытання ў яго зазваніў тэлефон — прагучала песня «А мы не ангелы», што выклікала ўсмешкі ў зале. Пашкоджанняў ён атрымаў, рапарт не пісаў, у хуткую на звяртаўся. Прэтэнзій да абвінавачаных не мае.

 — Наколькі мне вядома, там ёсць у адной абвінавачванай праблемы са здароўем, таму прашу змякчыць ёй пакаранне, — сказаў амапавец

— А астатнім, здаровым? — спытаў суддзя.

 — І ім таксама.

Аб грамадзянскіх ісках ён не памятае. «Калі нешта і заяўляў, то думаю адклікаць», — сказаў амапавец.

«З ногі трапілі ў нагу, піхалі рукамі»

«Павел Лабкоў» таксама адчуваў боль ад штуршкоў. Таксама ён атрымаў удар у сківіцу, але хто яго нанёс, ён не памятае. «Юрый Базылевіч» адчуў боль. «Білі там, з ногі трапілі ў нагу, піхалі рукамі, штуршкі былі». Ён запомніў рудую дзяўчыну з валасамі да плячэй. «Была дзяўчына такая заўзятая, жанчына. Запомніў, што ў яе былі рудыя валасы, вось яна хапалася там, плячом піхала. Яна ў першым шэрагу стаяла». Што рабілі іншыя абвінавачаныя, ён не памятаў.

 — Вы сцвярджаеце, што я нам наносіла траўмы рукамі і выштурхоўвала вас целам. Скажыце калі ласка, А колькі вы важыце? — спытала «рудая» Ганна Мароз.

 — Не ведаю, 80 [кілаграм].

— А я — 50. Скажыце, ці можа быць такое?

— Вядома!

У матэрыялах справы ёсць паказанні «Лабкова» толькі пра падзеі каля ўніверсама «Брэст», якія адбыліся ў той жа дзень, але пазней. Пра выпадак ля «Малочнага міру» амапавец раней паказанняў не даваў. Адвакат папрасіла выклікаць у суд следчага Сароку, які вёў справу, і спытаць, як так атрымалася. Суд адмовіў. Тое ж самае здарылася са сведчаннямі 26-гадовага «Андрэя Вавілонава». Ён таксама ўспомніў рудую дзяўчыну з карэ, але хто яго штурхаў, не запомніў. «Васіль Петрусенка «паведаміў, што быў толькі ля «Брэста», але таксама праходзіць пацярпелым па справе.

«Пальцам у вока патрапілі. Было непрыемна»

«Пайшлі на нас, пачалі скакаць на нас, хтосьці біць, хтосьці штурхаць — рукой, нагой штурхнуў. Пальцам у вока ледзь-ледзь патрапілі. Было непрыемна. Штурхалі ў грудзі ў бок», — распавёў аб падзеях 32-гадовы «Віктар Духоўскі». Ён адчуў боль, па меддапамогу не звяртаўся. Ён таксама памятаў дзяўчыну з рудымі валасамі.

Хто штурхаў яго, ён не ведае. «Чыя менавіта рука засунула мне палец у вока, я не ведаю», — сказаў ён.

Суд працягнецца 22 ліпеня ў 10.45. Апытаюць пацярпелых Скрабатуна, Аскерка, Лісава і Мінько. Галіна Гарацкевіч таксама распавяла, што даўно не атрымлівала лістоў ад дачкі - цэнзар у турме № 1 Гродна ў адпачынку.

Чытайце таксама:

Пішу пра людзей з інваліднасцю, актывістаў, палітыкаў і дабрачыннасць.