Стан старажытных сцен храма абмеркавалі на IV Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі, прысвечанай захаванню Свята-Барыса-Глебскай Каложскай царквы XII стагоддзя. Спецыялісты акрэслілі магчымыя метады рэстаўрацыі і падрыхтавалі рэкамендацыі для далейшых работ.
Удзельнікі канферэнцыі агледзелі каменную сцяну XII стагоддзя і звярнулі ўвагу на праблемныя ўчасткі муроўкі з плінфы.
Якія праблемы выявілі
Па выніках тэхнічнага абследавання агульны стан нясучых канструкцый храма застаецца здавальняючым, адзначылі спецыялісты. Пры гэтым у старажытнай муроўцы ёсць шматлікія страты і пашкоджанні, якія патрабуюць рэстаўрацыі.
Дэфекты назапашваліся на працягу стагоддзяў і патрабуюць комплекснага падыходу, распавёў інжынер-канструктар Архітэктурнага бюро Віктар Панасюк.
Адной са складанасцей для рэстаўратараў сталі наступствы мінулых рамонтаў, паведамляе «Гродзенская праўда». У прыватнасці, пры аднаўленчых работах выкарыстоўвалі цэментныя растворы. Яны дрэнна прапускаюць вільгаць і парушаюць натуральны вільгацеабмен старажытнай муроўкі, праз што сцены разбураюцца хутчэй.
Зараз спецыялісты займаюцца каменнай сцяной XII стагоддзя. На ёй ужо заўважныя змены, якія могуць прывесці да далейшага разбурэння. Зараз яны вывучаюць храм.
«Каб пачаць рэстаўрацыю, важна зразумець прычыны тых ці іншых змен. Абследаванне дазволіць вызначыць, у якім кірунку рухацца далей», — адзначыў начальнік аддзела ўпраўлення па ахове гісторыка-культурнай спадчыны Міністэрства культуры Беларусі Альгерд Чарняўскі.
Што прапануюць зрабіць
Таксама падчас канферэнцыі эксперты абмеркавалі пастаянны маніторынг стану муроўкі, вывучэнне працэсаў, якія адбываюцца ўнутры старажытных сцен, а таксама магчымыя тэхналогіі кансервацыі і ўмацавання храма.
Асобна разгледзелі досвед папярэдніх этапаў работ і вынікі даследаванняў, праведзеных пасля навуковых канферэнцый 2015, 2016 і 2018 гадоў.
У якасці кансультанта ў працы ўдзельнічаў архітэктар-рэстаўратар з Санкт-Пецярбурга Сяргей Лалазараў, які раней займаўся аднаўленнем помнікаў старажытнарускага дойлідства, у тым ліку Спаса-Праабражэнскага храма XII стагоддзя ў Полацку.
Па выніках сустрэчы эксперты падрыхтавалі рэзалюцыю. Яна стане асновай для далейшага плана па правядзенні кансервацыйных і рэстаўрацыйных работ на Каложскай царкве.
Каложа рыхтуецца да ўключэння ў спіс ЮНЕСКА
Свята-Барыса-Глебская Каложская царква лічыцца адным з найважнейшых помнікаў старажытнарускай архітэктуры ў Беларусі. Храм уключаны ў папярэдні спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Падрыхтоўка дакументаў для магчымага ўключэння ў асноўны спіс патрабуе часу. Адной з умоў з’яўляецца захаванне і беражлівая рэстаўрацыя храма.
