Валерыя Латаш надзела на вяселле белы касцюм, узяла чырвоныя ружы і сама купіла два залатыя заручальныя пярсцёнкі. Муж прыйшоў на ўрачысты роспіс у швэдры і спартыўных штанах. Яшчэ раніцай 5 траўня ён не ведаў, што ў гэты дзень у яго будзе вяселле. Палітвязень Міхаіл Юдзін выйшаў з камеры халастым, а вярнуўся жанатым. Яго чакае чатыры гады калоніі агульнага рэжыму. Валерыю і дзвюх дачок пары — чатыры гады чакання. Журналістка Hrodna.life запісала гісторыю адносін пары і іх незвычайнага вяселля.

Як падтрымаць рэдакцыю Hrodna.life?


Каб рэдакцыя магла ўтрымаць штат журналістаў і офіс, мы просім вас пералічыць нам невялікую суму грошай.

Валерыя і Міхаіл разам ужо 15 гадоў. «Жылі і жылі. Не грузіліся пячаткай у пашпарце. Зараз гэта стала неабходна чыста юрыдычна, — распавядае Валерыя. — Інакш у калонію не прымуць ад мяне перадачы і нам не дазволяць спатканні».

Валерия и Михаил вместе уже 15 лет. До ЗАГСа они так и не дошли. Пока Михаил не оказался в тюрьме. Фото из семейного архива Валерии Латош
Валерыя і Міхаіл разам ужо 15 гадоў. Да ЗАГСа яны так і не дайшлі. Пакуль Міхаіл не апынуўся ў турме. Фота з сямейнага архіва Валерыі Латаш

За што асуджаны Міхаіл Юдзін

Міхаіла Юдзіна, Міхаіла Яфімовіча, Вадзіма Хіжнякова і Андрэя Севертоку судзілі за ўдзел у акцыі пратэсту 27 верасня. Гэты працэс у Гродне называлі «справай Галактыкі».

Юдзіна абвінавацілі па артыкуле 364 Крымінальнага кодэкса — Гвалт ці пагроза прымянення гвалту ў адрас супрацоўніка органаў унутраных спраў.

Абодва пацярпелыя міліцыянты звярнуліся ў суд з просьбай разглядаць справу, не паказваючы іх.

Праваабарончы цэнтр «Вясна» 7 красавіка прызнаў усіх чацвярых асуджаных па «справе Галактыкі» палітычнымі зняволенымі.

Ад заручын да вяселля

Зараз на безыменным пальцы Валерыі - залаты заручальны пярсцёнак. Побач — іншы, з каменьчыкамі. «Яго Міша падарыў на маё 30-годдзе, калі прасіў у маіх бацькоў „рукі і сэрца“». Цяпер і яна надзела на яго руку пярсцёнак. Праўда, яго давялося пасля рэгістрацыі забраць назад. У камеру пайсці c пярсцёнкам не дазволілі.

расписаться в тюрьме с политзаключенным
З 5 траўня ў Валерыі два пярсцёнкі на правай руцэ. Аднаму ўжо больш за 10 гадоў. Міхаіл падарыў яго ў гонар заручын. Другі - шлюбны. Фота: Ірына Новік

На ўсю папяровую валакіту сышло каля двух тыдняў, узгадвае Валерыя. На шлюб трэба было прасіць дазволу ў суддзі. Гэты дакумент перасылалі ў турму. Адтуль дадзеныя адправілі ў ЗАГС і толькі пасля гэтага ад Валерыі прынялі заяву на рэгістрацыю шлюбу.

Распісвалі пару ў турме. «Мабыць, гэта памяшканне, дзе зняволеныя стасуюцца з адвакатамі», — распавядае Валерыя. Там не было звыклых ужо перагародак і тэлефонаў за шклом. Проста невялікі кабінет, і ў ім «клетка». Прыкладна метр на метр шырынёй, з кратамі ад падлогі да столі. «Калі я ўвайшла, Міша стаяў у гэтай клетцы. Пакойчык, клетка і ён у гэтай клетцы, разумееце? Падышла, за руку яго ўзяла, праз краты. Потым прыйшоў дзяжурны, адкрыў, выпусціў. Пакуль дакументы запаўнялі, пагаварылі трошкі».

Свидетельство о браке, которое семье вручили за воротами тюрьмы. Фото: Евгений Бузук, свадьба в тюрьме Гродно
Пасведчанне аб шлюбе, якое сям'і ўручылі за брамай турмы. Фота: Яўген Бузук

У астатнім, лічыць Валерыя, адносіны застануцца ранейшымі: «Не будзе нейкага пераломнага моманту. Я і так заўсёды казала, што ён мой муж. Ён таксама называў мяне жонкай. Паміж намі нічога не памянялася. Проста сёння ў нас свята».

Прыехаў, выбары, і вось…

Валерыя распавяла і пра тое, што Міхаіл — майстар спорту па плаванні. Са спорту сышоў праз траўму, але майстарскі значок захоўваецца дома да гэтага часу. «Званне Міша атрымаў, калі бела-чырвона-белая сімволіка была дзяржаўнай. Яго значок з БЧБ».

Валерия с друзьями у тюрьмы в день свадьбы, 5 мая. Фото: Евгений Бузук, раписаться с тюрьме с политзаключенным
Валерыя з сябрамі ля турмы ў дзень вяселля, 5 траўня. Фота: Яўген Бузук

Пра Міхаіла яна кажа больш за ўсё. Распавядае, што ён ўмее рабіць літаральна ўсё — увесь дом трымаецца на яго залатых руках. «Плітку пакласці, вокны памяняць — ён усё ўмее. Дзеці былі маленькія — памперсы мяняць, пераапрануць — без праблем. Я прыйшла дадому стомленая — сам вячэру прыгатуе. Дзесьці з сябрамі сабраліся — Мішы не відаць — а ён ужо ўсіх дзяцей сабраў і ў футбол з імі гуляе».

Михаил Юдин дома, с рыжим любимцем семьи. Фото из семейного архива Валерии Латош
Міхаіл Юдзін дома, з рудым улюбёнцам сям'і. Фота з сямейнага архіва Валерыі Латаш

Некалькі апошніх гадоў Міхаіл працаваў за мяжой, у Швецыі. «Планавалі адрамантаваць дзядулін дом, трэба было зарабляць грошы», — кажа Валерыя. У Гродна Юдзін вярнуўся ў час пандэміі. «Прыехаў, застаўся, потым выбары — і вось…»

«Вядома, на цырымоніі мяне на слязу прабіла трошкі», — узгадвае Валерыя. Так прыгожа ўсё было, такія прыгожыя словы нам рэгістратар казала. Я вельмі сентыментальная. Трымалася толькі праз макіяж. Калі б не гэта, разревелася б".

У выхода из тюрьмы Валерию поздравляют гродненки. Фото: Евгений Бузук
Ля выхаду з турмы Валерыю віншуюць гродзенкі. Фота: Яўген Бузук

Пра свае падрыхтоўкі да вяселля Валерыя распавядае, як пра шэраг падарункаў і прыемных сюрпрызаў. Аднакласніца, візажыстка, як даведалася пра вяселле, сама патэлефанавала, прапанавала зрабіць вясельны макіяж. Яе калега зрабіла манікюр. Нават вясельны букет ёй перадалі ў падарунак. «Калі ішла ў турму на роспіс, там нас таксама чакалі людзі - віншавалі. Дзякуй гродзенцам за гэтае свята».

З несвяточных зменаў у жыцці Валерыі - страта працы. У лютым з ёй не працягнулі кантракт. Яна была юрысткай у адной з гродзенскіх паліклінік. Пасля выбараў 2020 года выйшла з прафсаюзу. «Я амаль 19 гадоў прапрацавала ў ахове здароўя і зараз засталася без месца. Сказалі - рыхтуецца скарачэнне, для паліклінікі два юрысты — гэта занадта шмат. Але праз некалькі месяцаў ўзялі іншага чалавека».

З дзяцінства жылі ў суседстве

Валерыя і Міхаіл у дзяцінстве жылі ў суседстве і хадзілі ў адну школу. Нават першая настаўніца ў іх была адна і тая ж. «У нас розніца ў чатыры гады. Гражына Уладзіміраўна клас Мішы выпусціла і ўзяла наш», — кажа Валерыя. Але пазнаёміліся яны ўжо пасля школы. Сустракаліся кароткі час, а потым шляхі разышліся. У Міхаіла была іншая сям’я, потым развод. З Валерыяй яны зноў сталі сустракацца ўжо дарослымі.

Адно жаданне на ўсіх

Дома Валерыю чакалі з віншаваннямі дочкі Маша і Даша. Старэйшай зараз 12, малодшай 8. «Мы ад іх нічога не ўтойваем, — кажа Валерыя. — Дзеці ведалі, і што мама з татам не распісаны, і што тата ў турме. Брала кожную з іх з сабой да яго на спатканне».

«Вядома, дзяўчынкі сумуюць без таты», — распавядае Валерыя. Яны пішуць яму лісты і майструюць самаробныя паштоўкі. На Новы год, які ў гэты раз сустракалі толькі з маці, яны загадалі па два аднолькавыя жадання: каб выпусцілі тату і каб дазволілі ўзяць сабаку з прытулку. «Астатняе ў нас усё ёсць», — дадала старэйшая з дзяўчынак, Маша.

Валерыя прызнаецца — у яе сілах было выканаць толькі адно жаданне. Цяпер у іх ёсць сабака Моніка, па-хатняму Моня. Тата застаецца ў турме. «Мы падалі на апеляцыю, цяпер чакаем суда».

Валерия у стен тюрьмы, в день свадьбы 5 мая
Валерыя ля сцен турмы, у дзень вяселля 5 траўня

— Сапраўднае вяселле ў нас будзе з вянчаннем, — сказаў Міхаіл Валерыі на развітанне. — Ужо на волі.

— А што вы сказалі ў адказ?

— Люблю, цалую, што табе прынесці.

Чытайце таксама:


У сваёй працы Hrodna.life арыентуецца перадусім на супольнасць чытачоў. У цяжкую хвіліну мы спадзяемся на іх падтрымку.

Каб утрымаць штат журналістаў і офіс, мы просім вас пералічыць нам невялікую суму грошай.

З вашай дапамогай мы працягнем працаваць і расказваць тое, пра што маўчаць іншыя.