Дзень будаўніка адзначылі ў Астраўцы 10 жніўня здачай у эксплуатацыю Цэнтра творчасці дзяцей і моладзі і святам «ДНК будоўлі». Да верасня скончаць будаўніцтва новай школы, дзіцячага сада і бальніцы. Да канца года здадуць спартыўны комплекс. Сама атамная станцыя 1 кастрычніка рыхтуецца прыняць ядзернае паліва. Разам з дамамі і сацыяльнымі аб’ектамі ў Астраўцы «будуюць» пазітыўнае ўспрыманне мірнага атама.

"Мае атамы задаволеныя". Школу, садок, бальніцу і ядзернае паліва чакаюць у Астраўцы гэтай восенню

Старшыня Астравецкага райвыканкама Ігар Шалудзін кажа, што “Астравец выцягнуў шчаслівы квіток, калі тут вырашылі будаваць атамную станцыю”. З пачаткам яе будаўніцтва Астравец атрымаў статус горада і пачаў актыўна расці. За БелАЭС прагаласавалі «нагамі» больш 4000 чалавек – насельніцтва горада з пачатку будаўніцтва вырасла з 8 да 12 тысяч пастаянных жыхароў. Яшчэ каля 8000 камандзіровачных – тых, хто будуе атамную станцыю. Па плошчы горад вырас ужо ўдвая. Два новых мікрараёна, у якіх жывуць атамшчыкі, амаль дагналі па насельніцтве стары Астравец. У перспектыве гэтыя дамы таксама пяройдуць на баланс горада.

Практычна для кожнага, хто сёння вырашыў прыехаць жыць у Астравец, гэта магчымасць атрымаць жыллё, працу, кар’ерны рост і добрыя ўмовы, каб гадаваць дзяцей.

“Я люблю ў сабе кожны атам”

Новы дзіцячы сад горада разлічаны “на выраст”. З верасня туды пойдуць 136 дзяцей, а максімальная колькасць выхаванцаў – 230. “Побач будуюцца жылыя дамы, – кажа загадчыца сада Анастасія Кулеш, – таму дзяцей хутка будзе больш, а бацькам будзе зручна вадзіць іх у сад”. Тут прадугледжана 10 рознаўзроставых груп. Плануюць праводзіць дадатковыя заняткі па замежных мовах, харэаграфіі, плаванні, танцах, камп’ютарнай граматнасці.

"Мае атамы задаволеныя". Школу, садок, бальніцу і ядзернае паліва чакаюць у Астраўцы гэтай восенню

Новая бальніца Астраўца – гэта поўны лячэбна-дыягнастычны цэнтр. «Будзе ангіёграф, камп’ютарна-рэзанансная тамаграфія і МРТ – усе сучасныя дыягнастычныя сістэмы. Зона абслугоўвання бальніцы ўключыць не толькі Астравец і Гродзеншчыну, але і самыя блізкія раёны Віцебскай і Мінскай абласцей», – кажа намеснік старшыні Астравецкага райвыканкама Віктар Свіла. – Шпіталь з усім неабходным дыягнастычным абсталяваннем і магчымасцю рэагаваць, у тым ліку, на няштатныя сітуацыі на атамнай станцыі, гэта адно з патрабаванняў МАГАТЭ [Міжнароднае агенцтва па атамнай энергіі – рэд.]. Таму ён павінна быць уведзены ў эксплуатацыю да моманту фізічнага пуску атамнай станцыі. Першая чарга бальніцы на 30 ложкаў гатовая прыняць пацыентаў ужо ў гэтым годзе. Увод у эксплуатацыю ўсяго комплексу на 382 пацыента запланаваны на 2020 год.

"Мае атамы задаволеныя". Школу, садок, бальніцу і ядзернае паліва чакаюць у Астраўцы гэтай восенню

«На базе тэрапеўтычнага аддзялення будзе весціся дыспансерны нагляд за работнікамі атамнай станцыі», – кажа намеснік галоўнага лекара бальніцы Андрэй Савасьцян. Таксама да канца года будзе дабудаваная і санстанцыя – Цэнтр гігіены, эпідэміялогіі і грамадскага здароўя. У іх будзе вялікая лабараторная служба для кантролю сітуацыі.

«Люблю усё, што складаецца з атамаў»

З 1 верасня пачне працу новая школа. Ужо падалі заявы на залічэнне больш 400 вучняў, з іх 50 пойдуць у першы клас. Гэта прыкладна палова магчымасцяў школы. Усяго яна гатовая прыняць 765 навучэнцаў. «Штат педагогаў і персаналу ўжо цалкам укамплектаваны. Тут будзе працаваць 101 чалавек. З іх – 15 маладых спецыялістаў, 10 настаўнікаў з вышэйшай катэгорыяй і 15 з першай. Усе маладыя спецыялісты атрымалі інтэрнаты кватэрнага тыпу», – распавядае дырэктар школы Людміла Сасноўская.

"Мае атамы задаволеныя". Школу, садок, бальніцу і ядзернае паліва чакаюць у Астраўцы гэтай восенню

Для яе новая школа – гэта таксама прафесійны выклік. Раней яна шэсць гадоў была дырэктарам школы ў вёсцы Варона. Там было ўсяго 80 вучняў і 28 супрацоўнікаў. На пытанне аб складанасці росту яна адказвае словамі гераіні фільма «Масква слязам не верыць»: «Цяжка навучыцца кіраваць трыма. Калі гэта ўмееш, потым нястрашна спраўляцца і з трыма сотнямі».

"Мае атамы задаволеныя". Школу, садок, бальніцу і ядзернае паліва чакаюць у Астраўцы гэтай восенню

Асаблівасць новай школы – вучні не толькі з Беларусі. Сюды прыехалі працаваць спецыялісты з Расіі, Украіны і іншых краін. «Плануем стварыць у школе такі культурны цэнтр, дзе будуць раздзелы пра гісторыю і этнаграфію Беларусі і тых краін, прадстаўнікі якіх прыйдуць да нас вучыцца», – дзеліцца планамі дырэктар. Яшчэ ў планах школы стварыць факультатыў па кітайскай мове, развіваць патрыятычны і валанцёрскі рухі.

«У здаровым целе – здаровыя атамы»

Дырэктар спартыўнага комплексу таксама прыехаў у Астравец з глыбінкі. Да нядаўняга часу Валяр’ян Валадзько працаваў настаўнікам фізкультуры ў Спондаўскай сярэдняй школе. Цяпер пад яго кіраўніцтвам – новы стадыён і спартыўны комплекс, які рыхтуецца да здачы. «Тут будзе ўніверсальная спартыўная зала для валейбола, баскетбола і мініфутбола, басейн на 5 дарожак па 25 метраў, трэнажорная зала і зала барацьбы, кафэ на 30 месцаў, масажныя кабінеты і каментатарскія будкі. Узровень спарткомплексу дазволіць праводзіць нават міжнародныя спаборніцтвы», – распавядае Валяр’ян Валадзько.

"Мае атамы задаволеныя". Школу, садок, бальніцу і ядзернае паліва чакаюць у Астраўцы гэтай восенню

Пакуль гонар дырэктара – аматарская футбольная каманда. Цяпер яна выступае ў другой лізе вобласці, а на наступны год плануе выйсці ў другую лігу рэспублікі.

"Мае атамы задаволеныя". Школу, садок, бальніцу і ядзернае паліва чакаюць у Астраўцы гэтай восенню

«Расшчапляй і уладар»

Праграма свята «ДНК будоўлі» прапанавала ўсім удзельнікам адчуць сябе атамшчыкамі. Тут распісвалі імянныя каскі, збіралі малекулы і будавалі элементы атамнага рэактара.

«Мэта свята – расказаць і паказаць моладзі і дзецям, што мірны атам бяспечны і той праект энергаблокаў, які рэалізуецца тут, самы бяспечны і самы сучасны ў свеце», – кажа віцэ-прэзідэнт – дырэктар праекта па ўзвядзенні Беларускай атамнай электрастанцыі Віталь Палянін.

"Мае атамы задаволеныя". Школу, садок, бальніцу і ядзернае паліва чакаюць у Астраўцы гэтай восенню

Паводле яго слоў будаўніцтва станцыі ўжо «прайшло экватар» – першы блок гатовы на 95%, гатоўнасць другога каля 70%. У бліжэйшы час плануюцца выпрабаванні і атрыманне дазволу на ўвоз ядзернага паліва. Загрузка рэактара запланаваная на 1 кастрычніка, а са снежня на першым блоку БелАЭС пачнуцца пусканаладачныя работы.

«Я не саромеюся сваіх атамаў»

Свята для Астраўца прыдумлялі такім, каб пацешыць і далучыць людзей, даць магчымасць паўдзельнічаць усёй сям’ёй. З іншага боку – каб актыўнасці пра навуку, будоўлю і “атамку” не ператварыліся ў сумныя лекцыі. Забаўлялі гасцей свята аніматары ў цішотках з «атамнымі» слоганамі. Гэта – адна з ідэй Інфацэнтра Росатама.

«Так склалася, што ёсць, напрыклад, шмат выразаў пра космас. Іх нам падарылі пісьменнікі-фантасты», – кажа намеснік генеральнага дырэктара сеткі інфацэнтраў атамнай галіны Паліна Ступіна.

"Мае атамы задаволеныя". Школу, садок, бальніцу і ядзернае паліва чакаюць у Астраўцы гэтай восенню

«Усе кажуць: «Гэта космас!» А пра «атамку» такіх выразаў не прыдумалі. Раней гэта была закрытая галіна. Мы вырашылі сітуацыю выправіць і прыдумаць свае слоганы. Аб’яўлялі конкурсы – так з’явіліся гэтыя выразы: «Мае атамы задаволеныя», «Я не саромеюся сваіх атамаў», «Я люблю ў сабе кожны атам», «Люблю ўсё, што складаецца з атамаў», «У здаровым целе здаровыя атамы», «Расшчапляй і ўладар» і іншыя. Гэта вельмі добрая ідэя – укараніць у моўную культуру пазітыўную канатацыю, звязаную з атамнай энергетыкай. Гэтая галіна заслугоўвае, каб яе моц была ў нас на языку кожны дзень».

"Мае атамы задаволеныя". Школу, садок, бальніцу і ядзернае паліва чакаюць у Астраўцы гэтай восенню

«Прыгожа атамы склаліся»?

Між тым, атамы вакол Беларускай атамнай не заўсёды складваюцца “прыгожа”. Станцыя будуецца ў 22 км ад мяжы з Літвой і ў 50 км ад Вільні. Таму Літва пратэстуе супраць БелАЭС на вышэйшым дзяржаўным узроўні, выказвае пратэсты ў міжнародных структурах. Яе падтрымлівае прэзідэнтка Эстоніі.

Суседнія краіны не зацікаўлены купляць электраэнергію ад БелАЭС, а Літва заклікае яе байкатаваць. Калі Беларуская атамная запрацуе на поўную магутнасць, яна дасць 18 мільярдаў кілават-гадзін у год – палову таго, што зараз спажывае Беларусь. Куды падзець лішкі энергіі, пакуль не вырашылі.

Корпус рэактара першага энергаблока “ўранілі” пры мантажы, у сувязі з гэтым яго прыйшлося замяніць на новы і адкласці здачу на год. Новы таксама выпадкова ўдарылі аб слуп, але пашкоджанняў не выявілі, вырашылі другі раз не мяняць.

У дзень, калі Астравец святкаваў Дзень будаўніка, 10 жніўня, стала вядома пра гібель пяці супрацоўнікаў Росатама. Яшчэ трое атрымалі траўмы і апёкі рознай ступені цяжкасці. Расатам паведаміў, што «трагедыя адбылася ў перыяд работ, звязаных з інжынерна-тэхнічным суправаджэннем ізатопных крыніц энергіі на вадкаснай рухавіковай устаноўцы».

Ізатопная крыніца энергіі – гэта генератар, які выпрацоўвае электрычнасць з цяпла, што атрымліваецца пры распадзе радыёактыўнага паліва. У адрозненне ад атамнага рэактара, у ізатопных крыніцах не адбываецца ланцуговай рэакцыі – паліва распадаецца і награваецца натуральным чынам.

Астравецкая АЭС таксама будуецца кампаніяй «Расатам» і будзе працаваць на ядзерным паліве з Расіі.

"Мае атамы задаволеныя". Школу, садок, бальніцу і ядзернае паліва чакаюць у Астраўцы гэтай восенню

Калі вы знайшлі ў тэксце памылку або абдрукоўку, калі ласка, паведаміце нам, выбраўшы адпаведны фрагмент і націснуўшы клавішы Ctrl+Enter.