Аб Гродзенскай вобласці раскажа выстава, якая адкрыецца ў Новым замку. Экспазіцыя пачынаецца з 1944 года, калі была падпісаная дамова аб сяброўстве і добрасуседстве з Польшчай, па якому Беласток зноў станавіўся польскім горадам. 20 верасня 1944 года Вярхоўны Савет Савецкага Саюза выдаў указ аб стварэнні новых абласцей у складзе СССР: Полацкай, Бабруйскай і Гродзенскай, піша grodnonews.by.

– Што тычыцца нашай вобласці, фармавалася яна з частак Беластоцкай, якія засталіся, а таксама некаторых раёнаў Баранавіцкай, напрыклад, Лідскага, і аднаго раёна Брэсцкай вобласці – неіснуючага сёння Поразаўскага, – распавядае загадчык аддзела найноўшай гісторыі Гродзенскага дзяржаўнага гісторыка-археалагічнага музея Андрэй Вашкевіч. – Менавіта з гэтага моманту пачалася гісторыя Гродзенскай вобласці як адміністрацыйнай адзінкі. Праўда, у той час яе мяжы значна адрозніваліся ад цяперашніх. Напрыклад, яшчэ не было ў складзе цяперашніх паўночных раёнаў, а таксама паўднёва-ўсходніх, такіх як Навагрудскі, Слонімскі. Апошнія былі ўключаныя пасля расфарміравання Баранавіцкай вобласці.

Лічыцца, што ў сваіх сучасных межах Гродзеншчына аформілася ў 1959 годзе, калі была ліквідаваная Маладзечанская вобласць, а наша прырасла Юрацішкаўскай зонай сучаснага Іўеўскага раёна, Ашмянскім, Астравецкім і Смаргонскім раёнамі.

Чарговая карта ў экспазіцыі пры дэталёвым разглядзе можа здзівіць: здаецца, на тэрыторыі Воранаўскага раёна «забыліся» зафарбаваць маленькі кавалачак. На самай справе гэта літоўскі эксклаў – тэрыторыя, акружаная з усіх бакоў беларускімі землямі. Калісьці там размяшчалася сядзіба, якая адносілася да саўгасу на тэрыторыі Літвы. Толькі ў 1997 годзе дзяржавы падпісалі пагадненне аб абмене тэрыторыямі. І калі ўжо лічыць з дакладнасцю да метра, то сучасны выгляд вобласць набыла крыху больш за 20 гадоў таму.

А вось сістэма раёнаў сфармавалася прыкладна 50 гадоў таму. Да гэтага яшчэ існавалі як асобныя, да прыкладу, Жалудоцкі, Радунскі, Скідзельскі, Сапоцкінскі і іншыя.

IMG_8056.JPG
 
IMG_8079.JPG
IMG_8081.JPG

Адно з цэнтральных месцаў займаюць сцягі, якія былі ўручаны вобласці Саветам Міністраў СССР і Вярхоўным Саветам у 1967 годзе. Пераважна аграрная, з 50-х гадоў вобласць пачынае імкліва ператварацца ў адзін з важных прамысловых цэнтраў Савецкага Саюза. Гэтыя поспехі і былі адзначаны дзяржаўнымі ўзнагародамі.

IMG_8051.JPGIMG_8031.JPG
Гэта першая кропля пластыка, капралактама, выпушчаная на цяперашнім прамысловым гіганце ААТ «Гродна Азот».
IMG_8026.JPG
У цэнтры залы – прадукцыя шклозавода “Нёман”. Увагу прыцягвае прыгожая двухколерная ваза. Акрамя класічнага «крыштальнага» малюнка, ёсць на ёй і сімвалы эпохі. Не выпадкова, бо выпушчана яна была да 30-годдзя БССР. Мабыць, упрыгожаннем яна была доўга, і ў гады разьвянчаньня культу Сталіна яе «мадэрнізавалі»: папросту зацерлі партрэт правадыра народа, а вось Ленін ёсць і цяпер.
IMG_7943.JPG
IMG_7954.JPG
IMG_8109.JPG
Дарэчы, пра кашы хуткага прыгатавання ведалі і паўстагоддзя таму: у Лідзе выпускалі харчовыя канцэнтраты, у тым ліку грэчневую, рысавую, аўсяную кашы, сухое малако. Напэўна, многія ўспомняць прадстаўленыя на выставе тытунёвыя вырабы. Але дакладна не ўсе ведаюць, што ў некаторых відах цыгарэт выкарыстоўвалася мясцовая сыравіна – яе вырошчвалі ў калгасах і пастаўлялі на фабрыку прыкладна да канца 60-х гадоў.
IMG_8023.JPG
IMG_8006.JPG
Чарговы стэнд паказвае, на першы погляд, несумяшчальныя рэчы – мяккія дзіцячыя цацкі, машынкі і фільтры для сапраўдных аўтамабіляў. Усё гэта – прадукцыя «ДИФА». Сёння кампанія выпускае толькі фільтры, а вось у назве зашыфравана і старая спецыялізацыя: дзіцячыя цацкі, фільтры аўтамабільныя.
IMG_7992.JPGIMG_7983.JPGIMG_7989.JPG
Яшчэ два стэнды – гэта пра моду: абутак і пальчаткі. Апошнія, дарэчы, былі не толькі скуранымі. Ёсць у экспазіцыі пара мілых ружаватых пальчатак з тонкай сетачкі. На іх фоне абутак выглядае прасцей. Але вось на кожнай пары – лагатып фабрыкі. Праўда, яшчэ да апгрэйду, а таму ў ім нескладана ўбачыць швейную машынку, якая і была лагатыпам ў самым пачатку, ператварыўшыся з часам у слана.
IMG_7964.JPG
Убачыць усё гэта на свае вочы, а многія экспанаты выстаўляюцца ўпершыню, можна з 20 верасня. Гісторыя Гродзенскай вобласці, нагадаем, прадстаўлена ў Новым замку.
IMG_8070.JPGIMG_7958.JPGIMG_8116.JPG