Сямашка, спыніся! Што насамрэч трэба пабудаваць на пустыры насупраць турмы

Яндекс.Карты, 2016 г.

Пустыр на вуліцы Калючынскай, насупраць турмы, які тры гады таму вельмі хацелі прадаць гарадскія ўлады, знайшоў гаспадара. Бізнесмен Станіслаў Сямашка купіў яго за 255 тысяч долараў і плануе пабудаваць там ужо трэцюю сваю гасцініцу (а калі лічыць дом у Чарнагорыі – то і чацвёртую). Уся рэдакцыя Hrodna.life баіцца, што гэта будзе чарговы кіч.

Што гэта за пляцоўка?

Вуліца Калючынская – адна з самых старажытных у Гродне. Асабліва ў месцы патэнцыйнага будаўніцтва – каля скрыжвання з Кірава (былой Рэзніцкай). Увесь гэты раён як мінімум з 16 ст. быў вельмі шчыльна забудаваны. Гісторыкі маюць дастаткова матэрыялаў, карт, фотаздымкаў, каб цалкам аднавіць выгляд канчаткова зруйнаванага толькі два дзесяцігоддзі таму квартала.

Дык чаму трэба прыдумваць кола і будаваць нейкі сучасны будынак на гэтым месцы? Патрэба рэнавацыі гістарычнага цэнтра патрабуе, каб проста быў адноўлены прыгожы квартал, што існаваў тут раней. Гэта закрые вялікую пустэчу каля самага старога Рынка.

Сямашка, спыніся! Што насамрэч трэба пабудаваць на пустыры насупраць турмы
Вуліца Калючынская ў міжваенныя гады. Злева доўгія будынкі з крамамі, што злучаліся з домай па Калючынскай 21. Справа сцяна турмы. На заднім плане неіснуючы трохпавярховы дом блізка ад цяперашняга кінатэатра “Гродна”.
Сямашка, спыніся! Што насамрэч трэба пабудаваць на пустыры насупраць турмы
Вуліца Пасіянарыі (як тады называлася Калючынская) у 1957 г. Улева паварот на Кірава, справа будынак па Калючынскай 21.
Сямашка, спыніся! Што насамрэч трэба пабудаваць на пустыры насупраць турмы
Фота 1915 г. Пад нумарам 23 існуючы цяпер “шэры” дом на Калючынскай каля Дома Мураўёва. Пад нумарам 21 неіснуючы цяпер будынак.
Сямашка, спыніся! Што насамрэч трэба пабудаваць на пустыры насупраць турмы
Будынак па Калючынскай 21 – адзін з найбольш прыгожых і аздобленых будынкаў даваеннага Гродна
Сямашка, спыніся! Што насамрэч трэба пабудаваць на пустыры насупраць турмы
У будынку быў выключны каваны казырок над уваходам, шыкоўная брама і чыгунныя балконы

Сямашка, спыніся! Што насамрэч трэба пабудаваць на пустыры насупраць турмы

Сямашка, спыніся! Што насамрэч трэба пабудаваць на пустыры насупраць турмы
Гэты ж квартал у 1970-х гг. Дома, які змацоўваў бы Калючынскую 21 і “Калабкі”, ужо не існуе
Сямашка, спыніся! Што насамрэч трэба пабудаваць на пустыры насупраць турмы
А вось так выглядаў гэты квартал углыб Гімназіяльнага завулка. Цяпер і гэтага будынка няма. За таксама неіснуючым белым домам кавярня “Калабкі”.
Сямашка, спыніся! Што насамрэч трэба пабудаваць на пустыры насупраць турмы
Дом па Калючынскай 21 на фота Ю. Саяпіна
Сямашка, спыніся! Што насамрэч трэба пабудаваць на пустыры насупраць турмы
“Нешта”, што павінна было паўстаць на месцы дома, але было канчаткова зруйнавана ў пачатку 2000-х. Фота Ю. Саяпіна

Чаму трэба пільна сачыць за гэта будоўляй?

Як прыгадвае былы супрацоўнік “Белспецпраектрэстаўрацыі”, а цяпер доктар габілітаваны Ягелонскага ўніверсітэта Юры Гардзееў, планы спраектаваць нешта на месцы дома па Калючынскай №21 былі прадпрыняты яшчэ пад канец 1980-х гг. Хто ведае, магчыма праекціроўшчыкі выцягнуць са сваіх паліц нейкую будыніну ў стылі позняга савецкага функцыяналізму і паспрабуюць прадаць новаму інвестару? Або, калі гэта будзе будаваць Сямашка, то атрымаецца, як у яго бывае – прыгожанькі псеўдагістарычны аграрэнесанс?

Гісторык Мечыслаў Супрон перакананы, што гэтага не ў якім разе дапусціць нельга: “Ведаючы вопыт абыходжання з гicторыка-архітэктурнай каштоўнасцю ў нашай краіне, і горадзе ў прыватнасці, навіна пра магчымую пабудову гандлёва-гасцінічнага комплексу ля самай галоўнай плошчы не можа не засцярожваць. На гэтым месцы ў 1990-х быў знішчаны цэлы кварталік гістарычнай забудовы. Цяпер было б лагічна аднавіць гэты страчаны куточак старадаўняга гораду, а не будаваць на яго месцы новы аб’ект, які назаўсёды пахавае ідэю адраджэння і рэгенерацыі гістарычнага ансамблю Гродна”.

Чаму патрэбны раскопкі і што маглі зрабіць улады?

Мечыслаў дадае, што перад пачаткам якіх-небудзь работ на гэтым месцы неабходна правесці археалагічныя раскопкі, бо месца надзвычай цікавае для археолагаў і мала вывучалася. Раскопкі ў гэтым квартале праходзілі амаль 30 гадоў таму, на мяжы 80-х і 90-х. Таму, калі і будаваць тут нешта, дык толькі аднаўляючы ранейшую забудову і прыстасоўваючы яе да сучасных патрэбаў, лічыць гісторык.

Чытайце яшчэ:  Парэшткі дэкору ці будаўнічае смецце? На гродзенскага гатэльнага магната Сямашку завялі крымінальную справу
Сённяшні пустыр быў некалі шчыльна забудаваны. Вось ён на макеце Ігара Лапехі. Так яго і трэба адбудоўваць, прыстасоўваючы пад сучасныя патрэбы. Можна і пад гатэль Сямашкі. Абы якасна!
Сённяшні пустыр быў некалі шчыльна забудаваны. Вось ён на макеце Ігара Лапехі. Так яго і трэба адбудоўваць, прыстасоўваючы пад сучасныя патрэбы. Можна і пад гатэль Сямашкі. Абы якасна!

Гарадскія ўлады на гэтым месцы маглі б адпрацаваць такую схему: самім правесці археалагічныя раскопкі і зрабіць хаця б эскізны праект аднаўлення забудовы, а пасля прапанаваць гэта інвестару. Той, ведаючы, што ўжо не прыйдзецца бясконца ўзгадняць раскопкі ды праект, пагадзіўся б працаваць з куды большай ахвотай, чым цяпер бывае.


Але ёсць адна праблема. Станіслаў Сямашка ўжо сказаў, што новым будынкам “хоча здзівіць гродзенцаў”. Нічога добрага такія заявы не прагназуюць.

Як піша “ВГ”, бізнесмен хоча скончыць будаўніцтва ўсяго за адзін (!) год (а гэта значыць, што з сур’ёзнымі архелагічнымі раскопкамі можна развітацца). Будынак, паводле ўмоваў аўкцыёну, павінен быць 2-павярховы, магчыма з мансардай. Сямашка не выключае, што на першым паверсе будзе рэстаран ці кафэ, магчыма KFC (прадстаўнік сеткі фаст-фуда ў Беларусі таксама змагаўся на аўкцыёне за гэты ўчастак). Ёсць ідэі стварыць там начны клуб.

Таму мы заклікаем Станіслава Людвікавіча: спыніцеся і падумайце яшчэ раз! У вас ёсць шанец рэальна здзівіць гродзенцаў – упершыню ў горадзе адбудаваць страчаны квартал!

Калі вы знайшлі ў тэксце памылку або абдрукоўку, калі ласка, паведаміце нам, выбраўшы адпаведны фрагмент і націснуўшы клавішы Ctrl+Enter.

Перадрук матэрыялаў Hrodna.life магчымы толькі з пісьмовага дазволу рэдакцыі. Звяртайцеся info@hrodna.life

Раім пачытаць

Каментары

Spelling error report

The following text will be sent to our editors: