Спадчына

Рэстытуцыя або міласэрнасць уладаў? Як вырашылася пытанне з будынкам Сафійскага брацтва на Замкавай

Год таму Hrodna.life распавядаў пра пустуючы стары будынак на Замкавай, 3. У пачатку 20 стагоддзя гэты дом за свае сродкі пабудавала Сафійскае брацтва, а ў савецкія гады будынак быў нацыяналізаваны. У 2017 годзе ён прадаваўся на аўкцыёне. Яшчэ да продажу Гродзенская епархія сабрала дакументы на права ўласнасці гэтага будынка, але аб’ект быў прададзены. Царкве праз нейкі час перадалі пусты будынак на вуліцы Васілька, дзе ў будучыні адкрыецца інклюзіўны цэнтр рэабілітацыі і адаптацыі для дзяцей.

Рэстытуцыя ў дзеянні?

Гэты працэс можна было б назваць рэстытуцыяй нацыяналізаванай маёмасці, бо праз доказы Гродзенская епархія спрабавала вярнуць сабе будынак, але наўзамен атрымала іншы.

Распад СССР прывёў да таго, што ў Беларусі востра паўстала пытанне рэстытуцыі былым уласнікам і іх нашчадкам. У выпадку з Гродна гаворка ідзе не толькі пра дарэвалюцыйную ўласнасць, але перш за ўсё пра міжваенны перыяд. У незалежнай Беларусі нерухомасць уладальнікам вярталася выбарачна: у асноўным толькі храмы.

Гродзенская праваслаўная епархія даўно мела патрэбу ва ўласным будынку для дабрачыннай арганізацыі «Гродзенскае дабрачыннае таварыства». Яго дзейнасць пачалася ў 1819 годзе і была адноўлена ў цяперашні час. Будынак на Замкавай, 3 якраз пасаваў.

Паводле гістарычных звестак, у верасні 1899 года на вуліцы Замкавай адбылася ўрачыстая закладка царкоўна-прыходскай школы Сафійскага брацтва імя графа М.Н. Мураўёва на царкоўным пляцы, якая складаў частку цвінтара Гродзенскага Сафійскага сабора. Адкрыццё і асвятленне школы адбылося ў 1900 годзе. Акрамя двух аддзяленняў (мужчынскага і жаночага) у будынку размяшчалася нядзельная школа, чытальня з кніжным складам і брацкая бібліятэка.

У 2018 годзе будынак на Замкавай, нягледзячы на ​​лісты архіепіскапа Арцемія да ўладаў, не перадалі Гродзенскай дыяцэзіі, а прадалі на аўкцыёне. Уласнікам будынка стаў гандлёвы дом ABC. Праз некалькі месяцаў улады адказалі на чарговы ліст архіепіскапа і ў знак міласэрнасці перадалі Гродзенскай дыяцэзіі пусты будынак на вуліцы Васілька, 3. Там у будучыні плануюць адкрыць дзіцячы інклюзіўны цэнтр рэабілітацыі і адаптацыі.

Інклюзіўны цэнтр рэабілітацыі і адаптацыі дзяцей-інвалідаў адкрыецца ў Гродне ў будынку былога дзіцячага сада па вуліцы Васілька, 5.
Паводле крыніцаў Hrodna.life, перадача будынка на вуліцы Васілька адбылася пры ўдзеле абласных уладаў і прэзідэнта.

Падзяліцца

Апошнія запісы

Тры Белавежскія пушчы. Як агароджы на мяжы змяняюць лес і жывёльны свет у Беларусі, Польшчы і паміж платамі

Белавежская пушча сёння раздзеленая не на дзве, а насамрэч на тры часткі: беларускую, польскую і…

31 сакавіка 2025

«Трэнд — мацоўня, здароўе». Задалі адны і тыя ж пытанні металістам з Беларусі і Польшчы

Ужо некалькі дзесяцігоддзяў метал-музыка аб'ядноўвае людзей не толькі адных музычных прыхільнасцяў, але і падобнага светапогляду.…

26 сакавіка 2025

У гродзенскім ГЦ развяліся прусакі. Куды звяртацца, калі заўважылі насякомых у кафэ ці ў сябе дома

У ГЗК Triniti гродзенцы заўважылі прусака — насякомае бегала па канапе ў зоне фуд-корту. Hrodna.life…

26 сакавіка 2025

«Магчыма, будзе і новы матэрыял». Вакаліст гурта Ulis Слава Корань расказаў, як эміграцыя не дае яму пісаць

Беларускі гурт Ulis праіснаваў больш за 20 гадоў. Яго спадчына жыве - музыканты робяць каверы,…

20 сакавіка 2025

«Мама выпісвала фальшывыя дакументы і дапамагала трапіць у Польшчу». Рэпатрыянтка — пра дзяцінства ў Гродне і эміграцыю ў 1946-м

Крысціна Мішчук (Пянткоўская) нарадзілася ў 1933 годзе ў Гродне ў сям'і мясцовай інтэлігенцыі. Каталічка. Тата…

18 сакавіка 2025

«Мая зямля — што хачу, тое і раблю». З’ездзілі ў польскую вёску ля мяжы з Беларуссю, куды стараста запрашае жыць усіх ахвотных

У 500 метрах ад плота, узведзенага на польскім баку мяжы з Беларуссю, стаіць вёска Азяраны…

17 сакавіка 2025