У Беластоку выратавалі ад знішчэння каштоўны архіў гродзенскіх брыгітак

Два гады таму польская прафесарка Марыя Каламайска-Саед знайшла ў Гродне скрыню старадаўніх дакументаў - частку архіву гродзенскага кляштара брыгітак. Каштоўныя дакументы, якія рассыпаліся ў руках, удалося захаваць дзякуючы ўдзелу Музея Падляшскага ў Беластоку, піша Gazeta Wyborcza.

Прафесар Каламайска-Саед — гісторык мастацтва, супрацоўніца польскай Акадэміі навук, якая даследавала помнікі сакральнай архітэктуры на ўсходзе былой Рэчы Паспалітай. Яна даследавала многія касцёлы Беларусі і даўно супрацоўнічае з Музеем Падляшскім. Знайшоўшы каштоўныя дакументы ў Гродне, яна адразу звязалася з музеем. Беластоцкая ўстанова ў рамках міністэрскіх праграм атрымлівае гранты на такую дзейнасць — ратаванне польскай спадчыны за межамі Польшчы.

Дакументы рассыпаліся ў руках

Дырэктар музея Анджэй Лехоўскі кажа, што не задумваўся ані на хвіліну:

«Нельга было чакаць, папера літаральна рассыпалася ў руках».

Музей атрымаў 28 тысяч злотых ад Міністэрства культуры, яшчэ частку грошай выдзелілі улады Падляшскага ваяводства. Агулам праца каштавала больш за 30 тыс. злотых.

Выратаваныя дакументы вернуцца ў Гродна — у Гісторыка-археалагічны музей. У канцы 2018 года там нават можа прайсці выстава, прысвечаная выратаванаму архіву брыгітак. У Беластоку застануцца копіі дакументаў, іх перавядуць у лічбавы фармат і перададуць у дзяржаўны архіў.

Каштоўнасці з 16 да 20 ст.

Усяго ў Гродне былі знойдзены 497 картак дакументаў. Іх аднаўляла спецыялізаваная рэстаўрацыйная майстэрня з Варшавы.

Але гэта толькі дробная частка архіву кляштара. Рэшта наогул загінула невядома дзе. А там былі надзвычай каштоўныя кнігі і дакументы.

Захаваныя дакументы паходзяць з розных эпох — ад 16 да 20 ст. Сярод іх — правілы ордэну, падрабязныя рэгламенты жыцця манашак, зборнікі малітваў і спеваў, спісы нерухомасці, што належала да кляштара.

Частка дакументаў па-польску, частка па-руску. На польскай мове вялася ўнутраная перапіска, на рускай — перапіска з чыноўнікамі. Ёсць запісы аб аплаце «за свечкі», «крупу», «за бычка-адналетка».

Большасць архіву знікла

Каштоўны архіў брыгітак, які ствараўся ад 1634 года, калі паўстаў кляштар у Гродне, каталагізавалі манашкі назарэтанкі ў 1925 годзе. Пасля 1950 года, калі кляштар перарабілі на псіхіятрычны шпіталь, вялікая частка архіву загінула.

Падзяліцца

Апошнія запісы

«Добра мець мінскі заробак, а жыць у Гродне». Мінчанка пацікавілася, ці варта пераязджаць у абласны цэнтр

Дзяўчына з Мінска пацікавілася ў Threads, колькі каштуе жыццё ў Гродне: сярэдні заробак, арэнда кватэр…

28 лістапада 2025

«Можна яшчэ ліхтары платнымі зрабіць». У Лідзе адключылі калонку — ваду хочуць даваць за грошы

Калонку каля Лідскага замка адключылі “з мэтай скарачэння неўлічаных расходаў вады”. Лідчане прыйшлі на прыём…

28 лістапада 2025

На левым беразе Нёмана каля новага сквера можа з’явіцца кавярня

У скверы паміж вуліцамі Гарнавых, Дарвіна і Леванабярэжнай плануюць усталяваць пункт грамадскага харчавання. Участак плошчай…

28 лістапада 2025

Гродзенка абышла горад за дзень — выйшла 43 км

Жыхарка Гродна Кацярына вырашыла абысці горад за дзень. У яе атрымалася - прыйшлося прайсці 43…

28 лістапада 2025

Сувенірную краму ў Мінску закрылі пасля скаргаў Бондаравай (абноўлена)

Краму сувенірнай прадукцыі «Калядная крама» у Мінску закрылі пасля скаргаў Вольгі Бондаравай. Праўладная актывістка абвінавачвала…

27 лістапада 2025

У цэнтры Гродна адкрываецца гастрабар «Bovini». Лакацыя гродзенцам знаёмая

Гастрабар з мяснымі дэлікатэсамі адкрываецца па вул. Карла Маркса, 31 - на месцы былога клуба…

27 лістапада 2025