Гродзенку Святлану (усе імёны змененыя. — Заўвага. TUT.BY) ў канцы мінулага года пазбавілі бацькоўскіх правоў, і яе 11-гадовая дачка Маша пераехала жыць у прыёмную сям’ю. А да гэтага дзяўчынка некалькі гадоў была ў САС. Прэтэнзій у органаў апекі да жанчыны было шмат, галоўныя з іх: неналежны догляд дзіцяці, бадзяжніцтва і ўцягванне дзяўчынкі ў сектанцкую арганізацыю (маўляў, Света ходзіць да «сведкаў Іеговы»), адсутнасць у яе стабільнай працы, а таксама пастаянныя канфлікты з бабуляй дзяўчынкі, у якой адзін час і пражывала Святлана з дзіцем. Жанчына з прэтэнзіямі не згодна і кажа, што хоча вярнуць Машу і зрабіла ўсё, што ад яе патрабавала апека — знайшла працу, атрымала месца ў інтэрнаце. Бабуля ж зараз аформіла апеку над дзяўчынкай і кажа, што пакідаць Машу з мамай — небяспечна, а лепшы варыянт — наогул абмежаваць іх зносіны, піша TUT.BY.

У сітуацыі, якая доўжыцца ўжо каля 10 гадоў, разабрацца вельмі складана. Тут перапляліся канфлікты, рознае ўспрыманне жыцця і назапашаныя за гады прэтэнзіі адзін да аднаго двух жанчын. Ёсць і трэці бок — бацька дзіцяці Аляксандр, ён жыве ў Мінску і таксама пазбаўлены бацькоўскіх правоў - але пра яго трохі пазней.

Усе дарослыя героі гэтай гісторыі не злоўжываюць алкаголем або наркотыкамі. У бабулі ёсць свой дом, у бацькі дзіцяці - кватэра, маці, у прынцыпе, таксама ёсць дзе жыць.

Па апавяданні Светы ланцужок падзей прывёў да таго, што 11-гадовай Машы прыйшлося пажыць спачатку ў прытулку, а потым і ў прыёмнай сям'і. Да гэтага дзяўчынка памяняла некалькі школ, дарослыя ж (мама, бабуля і бацька дзіцяці) прайшлі некалькі судоў, якія вызначалі месца жыхарства Машы то з мамай, то з татам, а потым і зусім канфіскавалі дзіця з сям'і.

— Усё гэта адбылося з-за нейкай маёй неўладкаванасці, — уздыхае Света.

Мы сустракаемся ў Скідзелі ў яе пакоі ў інтэрнаце. Ужо некалькі месяцаў жанчына працуе ў ахове цукровага завода, але кажа, што такое жыццё ёй не падабаецца і адчувае яна сябе тут вельмі няўтульна. У Скідзель яна пераехала толькі з-за дачкі, якая жыве тут у прыёмнай сям'і, а для роднай мамы ўсталяваны адмысловы час на зносіны з дзіцем.

Света разумее, што ў дадзенай сітуацыі забраць дзяўчынку да сабе будзе праблематычна, ды і жыць на невялікую зарплату дваім вельмі складана. Сваю сітуацыю яна называе тупіковай і не разумее, як зрабіць так, каб у жыцці ўсё зноў стала нармальна.

— Першы раз нас у САС паставілі, калі я развялася з другім мужам. Ён піў і біў мяне. Але ўсё далейшае адбылося з падачы маёй мамы. Яна яшчэ з дзяцінства хацела, каб я жыла яе жыццём. Мама кажа ўсім, што мой шлюб распаўся з-за таго, што я знаходжуся ў нейкай секце. Так, я хадзіла да сведак Іеговы, але толькі на сходы па вывучэнні Бібліі. Пры гэтым адразу хачу сказаць, што я не належу ні да адной рэлігійнай арганізацыі і ні да якой канфесіі. Проста я стала шукаць надзею, любоў, дапамогу і разуменне. Я хадзіла і да баптыстаў, і да каталікоў, і да праваслаўных. Калі мой другі муж пайшоў, мы здымалі кватэру ў Гродне. Я тады не працавала, за жыллё плаціць няма чым, прыйшлося вяртацца да мамы за горад, дзе ў яе свой вялікі дом і дзе я зарэгістраваная.

Фото: Катерина Гордеева, TUT.BY

Потым Света знайшла працу: прыглядала за адзінокай жанчынай сталага веку, тая прапанавала ёй пражыванне. У кватэру жанчыны яна перасялілася з дзіцем. Маша пайшла ў школу ў горадзе.

— Да нас пастаянна прыходзілі органы апекі, таму што дзіця было ў САС. Псіхалагічна мне было вельмі складана, я звярнулася ў бальніцу. Мяне паклалі ў аддзяленне памежных станаў. На гэты час трэба было, каб нехта глядзеў за Машай. Хацела аддаць яе маме, але тая ўспомніла пра бацьку дзіцяці. А мы з ім разышліся, калі дачцы было паўгода, ён не ўдзельнічаў у жыцці дзяўчынкі, але ўсё-ткі забраў яе на той час.

Мужчына жыве ў Мінску. У яго новая сям’я, дзе выхоўваюцца трое дзяцей. Маша ў сталіцы пайшла ў школу.

— А потым ён вырашыў не аддаваць мне дачку. Маўляў, у мяне няма ні працы, ні жылля. Тады я падала ў суд. У выніку нам вызначылі: Маша магла жыць і там, і ў мяне. І вось раптам ён мне тэлефануе і кажа, што добраахвотна аддае мне дзіця. А ісці-та мне няма куды — толькі да мамы. Забрала Машу, перавяла яе ў вясковую школу.

Света распавядае, што ў яе мамы свой бізнэс — яна займаецца агратурызмам і выкарыстоўвае частку дома ў якасці аграсядзібы. Мама папрасіла Святлану, каб тая дапамагала па гаспадарцы. Але працаваць у аграсядзібе жанчына не захацела — кажа, такі від дзейнасці ёй не даспадобы. Аднак знайсці нейкую іншую працу на вёсцы таксама не змагла.

Фото: Катерина Гордеева, TUT.BY

— Хоць вёска і побач з горадам, але з транспартам дрэнна, машыны сваёй няма, а значыць, знайсці працу ў Гродне складана. Замкнёнае кола. А праверкі-та працягваліся. Прэтэнзіі былі і такія, што я не падала на аліменты, а значыць — парушыла правы дзіцяці. Падала. Працы няма. І мяне папярэджваюць, што дзіця будуць прызнаваць маючым патрэбу ў дзяржабароне.

Света вырашыла збегчы з аграсядзібы і пераехаць у прытулак пры грамадскай арганізацыі дапамогі ахвярам гвалту «Радзіслава».

— Увесь гэты час у нас былі канфлікты з мамай. Лічу, я была ў сітуацыі гвалту. Машу зноў перавялі ў школу ў Мінску. Пачаўся суд па аліментах, які расцягнуўся на 9 месяцаў. Але ў выніку аліментаў я не атрымала. Мала таго, суд вызначыў месца жыхарства Машы з бацькам. Тое, што я жыву ў прытулку, чамусьці ўспрымалася на судзе негатыўна. Паніка, я не ведаю, што рабіць, дачка не хоча да бацькі. У мяне проста сэрца разрываецца. Ад безвыходнасці вырашаю падацца ў бягі і з’яжджаю з Машай ў Расію.

У Расіі яны спачатку жылі ў праваслаўным прытулку, а потым ездзілі па радавых паселішчах. У адным з іх жанчына нават хацела застацца, але для таго, каб пачаць будаваць там дом, патрэбныя грошы — а іх у Светы не было.

— Я нават паклікала маці, каб яна паглядзела на пасяленне. Думала, што, можа быць, яе аграсядзібу неяк можна перапрафіляваць і арганізаваць нешта падобнае. Яна прыехала, мы жылі там разам каля двух тыдняў, памірыліся, і яна ўгаварыла паехаць дадому. Ды і людзі ў паселішчы раілі, каб я дала маме шанец і, можа быць, жыццё наладзіцца.

Да таго часу Маша ўжо нейкі час не вучылася, і дзяўчынцы давялося пачаць вучобу ў класе на год маладзей ў той жа вясковай школе каля Гродна. Хоць рашэнне суда было ранейшым — Маша павінна была жыць з бацькам, ён быў не супраць таго, каб дзіця было з мамай.

Сям’ю зноў паставілі ў САС, а потым дзіця прызналі маючым патрэбу ў дзяржабароне і забралі ў прытулак.

— Спачатку ўсё добра: мама на маім баку, дапамагае, накшталт маем нармальныя адносіны. А потым усё па накатанай — канфлікты, бацька дзіцяці аліменты не дасылае, працы няма. Езджу ў горад, спрабую знайсці працу, але з маёй працоўнай кніжкай (папрацую то там, то тут па месяцы, а то і зусім неафіцыйна) уладкавацца цяжка. Прэтэнзіі ўсё тыя ж: я не працую, канфліктная сітуацыя ў сям'і, нібыта не кармлю дзіця і настройваю супраць бабулі. Але гэта проста фантазіі. На момант канфіскацыі дзіцяці я ўжо працавала ў прыватніка, але давялося звольніцца: туды сталі паступаць званкі то з органаў апекі, то яшчэ аднекуль, і чалавек проста сказаў: забірай дакументы. Я яго разумею — каму патрэбныя праблемныя супрацоўнікі? Пры гэтым у пашпарт мне адразу ж паставілі штамп, што я абавязаная асоба. Ну і хто такую ​​як я возьме на працу? Тым не менш уладкавалася зноў, але часова.

Вынік усёй гэтай сітуацыі: Свету пазбавілі бацькоўскіх правоў, а дзіця адправілі ў прыёмную сям’ю ў Скідзель.

— Я ўсюды хадзіла, прасіла дапамогі і падтрымкі. У тым ліку ў рэлігійных арганізацыях. Самой, напэўна, і не выбрацца. Для мяне самы дрэнны варыянт — гэта тое, што дзіця могуць аддаць бабулі і я не змагу з дачкой бачыцца.

Фото: Катерина Гордеева, TUT.BY

Бабуля: «Бачу адно выйсце — на нейкі час абмежаваць зносіны з мамай»

У бабулі дзіцяці - Людмілы — зусім іншы погляд на гісторыю. Яна распавядае, што займаецца бізнэсам і Света ніколі ні ў чым не мела патрэбу. Бабуля запэўнівае: яна любіць сваю дачку і ніколі не была супраць, каб тая жыла разам з ёй. І не разумее, калі ўсё пайшло не так.

— Яна пастаянна спрабуе ісці супраць сістэмы, змагацца з усімі. Вось што дрэннага ў тым, каб яна дапамагала нам у аграсядзібе? Мы ж у свой час ёй дапамагалі: хочаш адну ВНУ — калі ласка, хочаш другую — калі ласка, хочаш кватэру — вось здымаем кватэру. Але яе ўсё не задавальняе. У нас пастаянныя канфлікты. Што тычыцца Машы, то я бачу тут адно выйсце — на нейкі час абмежаваць зносіны з мамай для таго, каб дзіця перастала падвяргацца ўплыву, каб яна пайшла ў школу і стала нармальна жыць.

Бабуля аформіла апеку на дзяўчынку і зараз збіраецца забраць дзіця да сябе, але распавядае, што адной з умоў было ануляванне рэгістрацыі Светы ў доме. Жанчына падала дакументы ў суд, але той нечакана вырашыў вылучыць Свеце частку дома. І не проста частку, а той паверх, які выкарыстоўваецца як аграсядзіба.

— Атрымліваецца, што ў мяне забіраюць бізнэс, там можа жыць Света і яна, калі сюды пераедзе — а гэта рана ці позна здарыцца — будзе знаходзіцца на адной тэрыторыі з Машай. Яна ж пазбаўленая бацькоўскіх правоў! І гэта зноў канфлікты — і ўсё спачатку. Уяўляеце, як цяжка для ўсіх? Света падпадае пад уплыў рэлігійных арганізацый, ёй можна шмат чаго намовіць, і яна пачынае трансляваць нейкія дзіўныя ідэі. Працаваць яна не хоча. Ну, добра, жыві тут, дапамагай нам. Таксама не тое. А калі зноў павязе дзіця кудысьці ў Расію? — уздыхае Людміла.

Фото: Катерина Гордеева, TUT.BY

Бацька: «Машы будзе дрэнна і з бабуляй, і з мамай»

Ёсць у гэтай гісторыі і яшчэ адзін фігурант — бацька Машы Аляксандр. Ён гатовы забраць дзіця да сябе, але таксама пазбаўлены бацькоўскіх правоў.

— На аліменты Святлана не падавала, і яксьці яно так і ішло. Калі мне сказалі, што Машу трэба забраць, пакуль яе мама будзе ў бальніцы, я адразу ж гэта зрабіў. Спачатку было добра, але потым Света і яе мама сталі настройваць дзяўчынку супраць мяне, прад’яўляць прэтэнзіі. У рэшце рэшт я вырашыў, што хай Маша жыве з мамай. Ну, а потым яна забрала яе ў Расію. Чаму пагадзіўся на пазбаўленне бацькоўскіх правоў? Выматала ўся гэтая сітуацыя. Я лічу, што дзіцяці наогул патрэбна нейкая іншая сям’я, дзе не будзе канфліктаў. Дзяўчынцы дрэнна ў прыёмнай сям'і, дрэнна будзе і з бабуляй, і з мамай.

Апека: Пазбаўленне бацькоўскіх правоў - мера тут неабходная

У органах апекі Гродзенскага райвыканкама кажуць, што вельмі старанна разабраліся ў сітуацыі. Пазбаўленне бацькоўскіх правоў - крайняя мера, якая тут, па словах спецыялістаў, была вымушанай і неабходнай.

— Суд разабраўся ў сітуацыі. Бабуляй атрыманы дазвол на апеку над дзіцем, — распавялі TUT.BY ва ўпраўленні адукацыі Гродзенскага райвыканкама.