Грамадскае харчаванне ў Гродне, як, зрэшты, і ў іншых гарадах, перажывае крызіс. Прыбыткі ўпалі, бо наведвальнікаў практычна няма, але ўладальнікі некаторых кропак вырашылі дапамагаць іншым: хтосьці робіць вялікую зніжку для сваіх калег па бізнесе — і гэта дапамагае выжыць адным і зэканоміць іншым, а нехта ўзяў шэфства над лекарамі. Праўда, самі гродзенскія рэстаратары сваю дапамогу імкнуцца не афішаваць, усё больш гавораць пра крызіс у рэстараннай галіне, піша tut.by.

Дырэктар сеткі рэстаранаў хуткага харчавання МС Doner Іван Пядышаў распавядае, што кожны асобны аб’ект па-свойму «зыграў» падчас крызісу.

— Рэстараны сеткі знаходзяцца ў Гродне, Мінску і Магілёве. Ёсць кропкі ў гандлёвых цэнтрах, ёсць проста ў горадзе. Некаторыя нашы аб’екты аселі, у некаторых адкат менш. Падчас крызісу, вядома, пацярпелі гандлёвыя цэнтры — плыні, якой яна была раней, няма. Адпаведна, рэстараны ўсё гэта адчулі таксама. У нас ужо прайшоў момант зніжэння выручкі, мы намацалі сваё дно, трохі падняліся ўверх — і стараемся працаваць цяпер у гэтым рэжыме. Таксама мы вырашылі сфармаваць новае бачанне нашай кампаніі, зыходзячы з такой сітуацыі: вірус ўжо ёсць, людзі паводзяць сябе па-іншаму. Тая стратэгія, якой мы прытрымліваліся раней, ужо проста не працуе.

Але, нягледзячы на ​​цяжкі перыяд, у сетцы вырашылі дапамагаць медыкам у Гродне і Мінску. Вось, напрыклад, адпраўляюць абеды ў Гродзенскую гарадскую клінічную бальніцу № 2.

— Ведаеце, мы не прыхільнікі афішаваць гэтую дзейнасць. Атрымліваецца так: быццам бы пакармілі лекараў - ай, малайцы! Але давайце проста нешта рабіць. Бо мы перажываем за простых людзей і за медыкаў і проста робім абеды ад чыстага сэрца, разумеючы, як медыкам важная проста ўвага, што яны не адны. А калі ты такую ​​дзейнасць афішуеш — быццам ты ўсё гэта такім чынам манетызуеш. Але гэта не піяр-кампанія. Мы прынялі для сябе рашэнне ў сілу сваіх магчымасцяў дапамагаць, бо мы ўсе жывем у адной краіне і ўсім нам такая ўзаемадапамога прынясе толькі плюс, — распавядае Іван.

Чытайце таксама: «Калі лекары вымруць, хто нас будзе лячыць?» Як гродзенцы ратуюць мэдыкаў у час пандэміі

Настроі ў грамадскім харчаванні ён ацэньвае як «не вельмі добрыя».

— Зараз шмат незразумелых перспектыў. Мы не чакаем, што ўсе адкоціцца назад і трэба толькі перачакаць цяжкі перыяд — а потым усё скончыцца і мы ўбачым чэргі на касах. Усё будзе па-іншаму, значыць, патрэбныя новыя правілы гульні ў тых новых рэаліях, якія будуць. Цяпер, вядома, многім патрэбна дапамога. Я дрэнна стаўлюся да таго, што няма карантыну. З ім бы было лягчэй і больш зразумела. Напрыклад, цяпер у арэндадаўцаў ўсе нешта патрабуюць, але нічога не прапануюць. Асабіста мы не патрабавалі для сябе лепшых умоў, разумеючы, што ўсім цяжка.

Цяпер сетка збіраецца пашыраць сваю дапамогу медыкам. На абедах вырашылі не спыняцца. Збіраюцца закупляць сродкі абароны і перадаваць іх лекарам.

«Паеш у нас і дапамажы лекара»

Уладальнік гродзенскага кафэ «Рандэву» Артур Рымша вырашыў дапамагаць урачам крыху па-іншаму. Два тыдні таму ва ўстанове, якая знаходзіцца на вуліцы Гагарына ў Гродне, у тэставым рэжыме запусцілі акцыю: заплаці за абед столькі, колькі лічыш патрэбным, — і калі сума будзе вышэй за сабекошт стравы, то розніцу накіруюць на абеды для лекараў. Артур адразу тлумачыць: акцыя носіць чыста сацыяльны характар, і яго ўстанова ад яе не атрымлівае ніякага прыбытку.

Чытайце таксама: «Каб так цяжка — ніколі не было». Як выжываюць цяпер іпэшнікі на гродзенскіх рынках

— Ведаеце, мы сваю акцыю практычна не рэкламавалі. Проста не хочацца неяк, як кажуць, хайпаваць на лекарах. Мы падумалі, што проста хочам дапамагчы. Але як гэта зрабіць у тых складаных умовах, у якія трапіла грамадскае харчаванне? Ёсць два варыянты: рэстаратар кажа сваім кліентам, каб тыя ўнеслі нейкія ахвяраванні, і на гэтыя грошы ў установе будуць гатаваць ежу для медыкаў. Ці другі варыянт, які выбралі мы: накіроўваць тыя грошы, якія большыя за сабекошт страў, на абеды для медыкаў. То бок, гэта прынцып «паеш у нас і дапамажы лекарам». Кожны з кліентаў вырашае, колькі ён заплаціць за свой абед. Нават калі сабекошт комплексу, дапусцім, 4,5 рубля, а чалавек пакідае два, то ніхто ў крыўдзе не будзе. Можа быць, чалавеку на дадзены момант таксама патрэбна такая дапамога. Калі ж пакідае, умоўна, 10 рублёў за абед, то 5,5 рубля сыходзяць у скарбонку абедаў для медыкаў. Гэта такая ідэальная схема сацыяльнай падтрымкі, дзе мы выступаем толькі пасярэднікамі, а кліент сам вырашае, хоча ён дапамагаць ці не такім спосабам, — кажа Артур.

Дапамагаюць не толькі медыкам, але і адзін аднаму

Уладальнік гродзенскага кафэ «Ферма» і онлайн-піцэрый Гродна FoxPizza, RomaPizza і ProsoPizza Ягор Шонія распавядае, што вырашыў дапамагаць калегам з грамадскага харчавання. Гарадзенец лічыць, што менавіта гэты бізнэс вельмі моцна пацярпеў у час крызісу і трапіў «у пастку пандэміі».

Ягор Шонія.

— У мяне ёсць кропка ў афлайне — «Ферма», — якая знаходзіцца ў гандлёвым цэнтры OldCity. Мая ўстанова залежыць ад колькасці пакупнікоў. То бок, гэта быў добры час: няма маркетынгавых выдаткаў, не трэба марнавацца на прасоўванне. Бяры плынь і акумулюй яе. Але цяпер усё не так — выручка тут асела ў чатыры разы. Працаваць зараз выходзіць даражэй, чым на час закрыць аб’ект. Ды і закрыць яго часова няма магчымасці. Мы знаходзімся на плошчах гандлёвага цэнтра, і тут свае правілы: працуеш — працуй, не — з’язджай. Але зараз наша выжывальнасць ад нас не залежыць: мы не можам увесці новыя пазіцыі, напрыклад. Проста таму, што няма пакупнікоў. І калі б не іншая сфера бізнесу — дастаўка, — то я б ужо збанкрутаваў.

Ягор распавядае, што цяпер менавіта дастаўка дазваляе яго бізнэсу трымацца на плаву. Ён перанакіроўвае працаўнікоў з кавярні «ў рэале» на анлайн-працу, аптымізуючы графік працы. Так атрымліваецца пазбягаць звальненняў і трохі зэканоміць.

Фото: Катерина Гордеева, TUT.BY

— Цяпер усё рынуліся ў дастаўку, але гэта зусім не панацэя. Бізнэс на дастаўцы — нізкамаржынальны і высокатэхналагічны. Яго трэба правільна выбудоўваць: арганізаваць кол-цэнтр, IP-тэлефанію, сістэму прыёму, падбору і выдачы заказаў, лагістыку. Але з-за дэмпінгу цэнаў новымі ўдзельнікамі ў пройгрышы аказваюцца ўсе — і тыя, хто раней жыў з дастаўкі, і тыя, хто толькі што прыйшоў. Вядома, нізкая цана прыцягвае пакупніка, але ў выніку атрымліваецца, што і прадавец нічога не атрымлівае, і яго канкурэнты. Таму ўсё трэба пралічваць: кошт прадуктаў, працу прадаўца, курьера, сайта, дыспетчараў. І ў выніку можа атрымацца, што кафэ, якое раней працавала ў звычайным рэжыме, а потым сышло ў дастаўку ў надзеі на прыбытак, сыходзіць у глыбокі мінус.

Чытайце таксама: У Гродне адкрылася онлайн-піцэрыя «Pizza Party». Згуляй з кур’ерам — атрымай заказ бясплатна

Фото: Катерина Гордеева, TUT.BY

Па словах Ягора, у складаную сітуацыю трапілі ўсе: і дзяржава, і вялікі, і маленькі бізнэс.

— Усім цяжка, і галоўнае — незразумела, што з усім гэтым рабіць. Нявызначанасць не дае нармальна наладзіць ўсе працэсы. Але ў любой сітуацыі шукаеш, вядома, плюсы — напрыклад, мы аптымізуем закупкі прадуктаў, зводзім некалькі нашых сайтаў у адзін і спрабуем «пхацца» ў рынку дастаўкі.

Бачачы цяжкасці грамадскага харчавання, Ягор вырашыў, што будзе рабіць калегам з грамадскага харчавання істотныя зніжкі - напрыклад, 50% на ўвесь заказ. Трэба толькі замовіць піцу на працоўнае месца або выйсці да кур’еру ў фірмовай вопратцы ўстановы, дзе працуеш.

Гродзенец цяпер думае пра тое, як яшчэ можна падтрымаць калег і, можа быць, зрабіць нешта сумеснае з іншымі рэстаратарамі.

— Я, вядома, быў бы ўдзячны дзяржаве за растэрміноўку і адтэрміноўку падатковых плацяжоў, дапусцім. Але, па вялікім рахунку, нам дапамагаць не трэба, трэба дапамагчы тым людзям, якія ў нас нешта купляюць, і тады яны, атрымаўшы нейкія грошы, купіўшы прадукты, аплаціўшы камуналку, за астатнюю капейчыну прыйшлі б, напрыклад, да нас. Хоць мы разумеем, што выдаткі на грамадскае харчаванне стаяць у людзей дзесьці на другашэрагавых пазіцыях, — кажа Ягор.

Фото: Катерина Гордеева, TUT.BY

У гандлёвым цэнтры OldCity медыкам таксама дапамагае «Піца Тэмпа», забяспечваючы гродзенскіх лекараў гарачымі абедамі.

У сваю чаргу, у OldCity вырашылі дапамагчы сваім арандатарам.

— Адным з генератараў трафіку ў любым гандлёвым цэнтры з’яўляецца зона грамадскага харчавання. Мы з разуменнем паставіліся да сітуацыі, выкліканай каранавірусам, разумеючы ўсе цяжкасці, і далі дысконт на частку сумы арэндных плацяжоў. Лічым гэта сумленным крокам з нашага боку. Бачачы, як нашы ўстановы падтрымліваюць лекараў, мы, у сваю чаргу, вырашылі падтрымаць установы. Такі вось прынцып даміно. Так, няпроста ўсім, але важна дапамагаць адзін аднаму, падстаўляць плячо. Перажыць можна многае, працуючы разам, — распавёў начальнік аддзела арэнды гандлёвага цэнтра OldCity Павел Астаповіч.