Неба, Нурс, самалёты. Як у Шчучыне жыве кот, які лётае часцей за многіх беларусаў

Неба, Нурс, самалёты. Як у Шчучыне жыве кот, які лётае часцей за многіх беларусаў

«Ва ўсіх каты як каты, а ў нас – Нурс!» – кажуць на былым ваенным аэрадроме ў Шчучыне. Тут жыве кот, які акрамя прамых каціных абавязкаў лавіць мышэй і замілоўваць людзей яшчэ і лётае на самалёце! За сваё жыццё (а хлопцу ўсяго 8 месяцаў!) Ён здзейсніў ужо некалькі палётаў. І на гэтым, мяркуючы па ўсім, спыняцца не збіраецца, піша TUT.BY.

Неба, Нурс, самалёты. Як у Шчучыне жыве кот, які лётае часцей за многіх беларусаў

Гаспадар Нурса – пілот Андрэй Чарнышоў, кіраўнік аб’яднання аматараў авіяцыі «Точный» – сустракае нас каля аднаго з ангараў былога аэрадрома і адразу вядзе знаёміцца ​​са сваім незвычайным гадаванцам. Нурс у рэгіёне ўжо стаў сапраўднай знакамітасцю! Праўда, аб сваёй вядомасці кот не падазрае і гэтак жа, як і раней, займаецца лоўляй мышэй і старанна муркае на каленях людзей. Увогуле, робіць усё, што і павінен гаспадарскі кот. А вось лётаць стаў выпадкова.

Неба, Нурс, самалёты. Як у Шчучыне жыве кот, які лётае часцей за многіх беларусаў

Нурс — адзін з галоўных на шчучынскім аэрадроме

– Усё проста. У ангары завяліся мышы. Я баяўся, што яны за зімовы перыяд пагрызуць правады, і мы вырашылі завесці ката. У маіх знаёмых у Лідзе котка прынесла кацянят, і я паехаў мінулай восенню выбіраць. Нурс падышоў да мяне першы. Так ён і апынуўся ў Шчучыне, – успамінае Чарнышоў.

Кот, па словах авіятара, наравісты і самастойны. Таму і назвалі яго Нурсам.

– НУРС – некіравальны рэактыўны снарад [рус. – неуправляемый реактивный снаряд]. Яму гэтая мянушка вельмі пасуе, – смяецца Андрэй. А той самы «некіравальны рэактыўны» спакойна ляжыць на яго каленях і вельмі падобны да стандартнага Мурзіка. – Гэта ён цяпер спакойны, а насамрэч адчувае сябе тут адным з асноўных персанажаў.

Неба, Нурс, самалёты. Як у Шчучыне жыве кот, які лётае часцей за многіх беларусаў

Па словах Андрэя, кот пастаянна побач з авіятарамі. У Нурса ёсць свой домік, але спаць яму падабаецца ў ангары – сярод дэталяў і ануч, прапахлых авіяцыйнымі палівам і змазкай. А яшчэ любіць адпачываць у кабіне самалёта.

Аднойчы ў чарговы палёт Андрэй узяў ката. Ну, як узяў… Нурсік, некіравальны і рэактыўны, імгненна заскочыў у кабіну – і сядзіць, выходзіць адмаўляецца, успамінае авіятар. Кажа, ката выганяць не стаў.

– Спачатку Нурс трохі памяўкаў, а потым супакоіўся і стаў з цікавасцю глядзець па баках, – кажа пілот.

Неба, Нурс, самалёты. Як у Шчучыне жыве кот, які лётае часцей за многіх беларусаў

Так і сталі лётаць. Праўда, ёсць адна ўмова – яго бяруць у палёт толькі тады, калі Андрэй вылятае адзін. Калі ёсць пасажыры, чатырохлапаму авіятару ўваход у самалёт зачынены. Пытанне бяспекі.

– Ці мала, занервуецца.

Пакуль мы рыхтаваліся да палёту, Нурс хадзіў па сваіх наземных каціных справах: важна абследаваў тэрыторыю,
праінспектаваў самалёт перад палётам – залез у кабіну, затым выбраўся адтуль і пастаяў на крыле. Пераканаўшыся, што ўсё ў парадку і правёўшы самалёт да ўзлётнай паласы, пайшоў на паляванне. Узлёты самалётаў ката ніколькі не бянтэжаць. На шум рухавікоў жывёла ніяк не рэагуе.

Неба, Нурс, самалёты. Як у Шчучыне жыве кот, які лётае часцей за многіх беларусаў

«Замест пілотаў трэнірую ката»

Пакуль аблятае Шчучын па перыметры (лётаць над горадам нельга – трэба спецыяльны дазвол), Андрэй распавядае, што авіяцыя агульнага прызначэння ў Беларусі перажывае не самыя лепшыя часы.

– Усё з-за прыняцця у 2018 годзе новых авіяцыйных правілаў, згодна з якімі грамадскія аб’яднанні нашага профілю прыраўноўваюць да камерцыйных структур. Каб навучаць пілотаў, мы павінны афармляць сертыфікат эксплуатанта паветраных судоў, які выдаецца Дэпартаментам па авіяцыі Міністэрства транспарту і камунікацый. Такія сертыфікаты ёсць, напрыклад, у вялікіх авіякампаній. Але адрозненне іх ад нас у тым, што тая авіяцыя зарабляе грошы, там рыхтуюць камерцыйных пілотаў,
якія потым будуць за плату перавозіць грузы і людзей!

Неба, Нурс, самалёты. Як у Шчучыне жыве кот, які лётае часцей за многіх беларусаў

Мы ж рыхтавалі пілотаў-аматараў. Аплата ішла на развіццё малой авіяцыі, падтрыманне тэхнікі ў належным выглядзе і гэтак далей. Цяпер навучанне пілотаў у грамадскіх арганізацыях не праводзіцца. Мы проста адміністрацыйна не пацягнем гэты сертыфікат. Павінны быць задзейнічаны вялікія адміністрацыйныя рэсурсы. Атрымліваецца, што нашы інструктары,
якія маюць велізарны досвед і практыку, засталіся ні з чым і губляюць сваю кваліфікацыю. Некаторыя з’ехалі за мяжу, многія перайшлі на наземныя працы. Я, напрыклад, цяпер не пілотаў рыхтую, а трэнірую ката, – Андрэй сумна ўсміхаецца.

Абляцеўшы Шчучын, мы вяртаемся на базу. Нурс, раптам з’явіўшыся аднекуль з-за кустоў, бяжыць сустракаць самалёт.

– Ён, калі не адпраўляецца ў палёт, заўсёды сустракае і праводзіць самалёты. Шкада, што цяпер вылетаў стала менш.

Патрэба ў новых авіяцыйных правілах наспявала даўно. Па дадзеных Naviny.by, якія ім далі ў Дэпартаменце па авіяцыі Міністэрства транспарту і камунікацый, у 2007 годзе ў Беларусі было зарэгістравана больш за 70 малых паветраных судоў агульнага прызначэння, а ў 2017 годзе іх колькасць вырасла да 160.

Аднак пасля прыняцця новых правілаў, па словах авіятараў, аказалася, што некамерцыйныя арганізацыі не ў сілах несці такую ​​ж нагрузку, як і камерцыйныя структуры.

– Так, палёты – гэта ў першую чаргу адказнасць. Але пілоты малой авіяцыі – высокакваліфікаваныя і вопытныя людзі. Бо і раней, падрыхтаваўшы пілота, яго кандыдатуру прадстаўлялі ў Дэпартамент авіяцыі, дзе ён павінен быў атрымаць пасведчанне. Гэта ж не проста так усё.

Неба, Нурс, самалёты. Як у Шчучыне жыве кот, які лётае часцей за многіх беларусаў

Раней, па словах авіятараў, гэта выглядала так: грамадская арганізацыя праводзіла навучанне пілотаў-аматараў на лёгкаматорным самалёце. Пасля праходжання медкамісіі кандыдат станавіўся членам грамадскага Аб’яднанне, знаёміўся з правіламі, праходзіў тэарэтычную і практычную падрыхтоўку. Пасля заканчэння тэорыі выдаваўся сертыфікат аб заканчэнні курсаў, а з праходжаннем практыкі – пілоцкае пасведчанне.

– Інструктар і так заўсёды браў адказнасць за свайго вучня – у тым ліку і ва ўсіх дакументах! А цяпер, каб падрыхтаваць пілота-аматара, мы павінны атрымаць сертыфікат эксплуатанта і афармляць велізарную колькасць папер. Але ў вялікіх кампаніях гэтым займаюцца спецыялісты, якія атрымліваюць зарплату, а мы існуем выключна за сяброўскія складкі і ахвяраванні людзей, а таксама дабрачынную дапамогу, – кажа Андрэй.

Андрэй распавядае, што на дадзены момант развіццё ўсёй авіяцыі агульнага прызначэння ў Беларусі затармазілася.

Неба, Нурс, самалёты. Як у Шчучыне жыве кот, які лётае часцей за многіх беларусаў

– Усе пілоты-аматары ў нашай краіне атрымлівалі свае пасведчанні праз грамадскія аб’яднанні. Аднак сёння нас не ўспрымаюць як авіяцыйную арганізацыю, таму, што мы некамерцыйная структура. Яны кажуць: рабіце сертыфікат, рыхтуйце камерцыйных пілотаў, выконвайце ўсе гэтыя патрабаванні. Рэальна гэта нам зрабіць немагчыма, на жаль. Мы не пацягнем.

25 пілотаў і адзін кот

У грамадскім аб’яднанні «Точный» цяпер усяго 25 чалавек.

– І адзін кот, – дадае з усмешкай Андрэй і распавядае, што яны пачалі сваё існаванне ў 2013 годзе.

Неба, Нурс, самалёты. Як у Шчучыне жыве кот, які лётае часцей за многіх беларусаў

– Калі мы прыйшлі сюды, на былы ваенны аэрадром, то тут і ўзлётная паласа, і рулёжныя дарожкі былі ў жахлівым стане. Мы ўсе расчысцілі, прывялі ў парадак і вось ужо некалькі гадоў лятаем. Удзельнічаем у гарадскіх мерапрыемствах. Да 2018 года рыхтавалі пілотаў-аматараў. Зараз трэніруемся самі. Каб не страціць навыкі, я праводжу на бязвыплатнай аснове заняткі, аднак, на жаль, не магу афіцыйна выпусціць у неба сваіх вучняў. Яшчэ вось Нурсу свае веды перадаю. Але яму, у адрозненне ад пілотаў-аматараў, ніякія дазвольныя дакументы не патрэбныя.

Нурс ухвальна мяўкае і сыходзіць у ангар. Наперадзе ў ката лётны сезон і новыя гарызонты. У людзей – падобна, не.

Каментары

Spelling error report

The following text will be sent to our editors: