Верагодная новая здзелка з Расіяй застаецца ключавой тэмай дзён, адзначаюць у чарговым аглядзе эксперты Цэнтра эканамічных даследаванняў BEROC.

— Напярэдадні анансаванай даты падпісання пакета новых пагадненняў захоўваецца нявызначанасць у дачыненні як да зместу гэтага пакета, так і ў дачыненні да таго, ці будуць наогул падпісаныя гэтыя пагадненні. Такі фон абумоўлены шмат у чым патавай сітуацыяй, якая склалася для Беларусі ў сувязі з гэтым пакетам пагадненняў, а таксама спробай уладаў знайсці калі-небудзь прымальны выхад з яе, адзначаюць эксперты.

Беларусь вядзе перамовы з Расіяй у прапанаваным ёю фармаце — «кампенсацыя за падатковы манеўр ў абмен на паглыбленую інтэграцыю», нагадваюць у аглядзе. Першапачаткова беларускія ўлады, верагодна, зыходзілі з таго, што недасягненне жаданых вынікаў пагражала негатыўнымі наступствамі пераважна бягучага характару: паступальным зніжэннем фіскальных паступленняў, пагаршэннем фінансавага становішча нафтаперапрацоўчых прадпрыемстваў і адпаведнымі стратамі ў выпуску, мяркуюць аўтары.

— Аднак прыняцце зададзенага Расіяй фармату перамоваў прывяло да таго, што сёння адмова ад здзелкі можа абярнуцца сістэмным шокам для нацыянальнай эканомікі і пагоршыць перспектывы яе доўгатэрміновага росту, — папярэджваюць эксперты.

Гэта адбылося, бо Расія паступова «павышала стаўкі» і да «паглыбленай інтэграцыі» апынуўся прывязаны шырокае кола пытанняў. Напрыклад, цана на газ і так званая перетаможка нафты, зняцце нетарыфных бар’ераў, доступ да крэдытных рэсурсаў, лічаць эксперты.

— Пры адмове ад «вялікай зьдзелкі» пагроза сістэмнага шоку вымусіць улады шукаць адказы на новыя нежаданыя пытанні. Напрыклад, сістэмнай рэакцыі запатрабуюць праблемы прасядання даходаў бюджэту, а таксама зніжэння рэнтабельнасці нафтаперапрацоўкі. Тое, як улады адрэагуюць на іх, акажа ўплыў і на перспектывы доўгатэрміновага росту. Сёння найбольш відавочнымі опцыямі такой рэакцыі бачацца мінімізацыя падатковых ільгот, зніжэнне выдаткаў бюджэту, а таксама адчувальнае зніжэнне аб’ёмаў перапрацоўкі нафты, — гаворыцца ў аглядзе.

Аднак, папярэджваюць эксперты, такія адказы знізяць ступень «палітычнай выгоды» эканомікі для ўладаў і паставяць пад пытанне магчымасць яе функцыянавання без сістэмных зменаў. Пры гэтым згода на праціскаймую Расіяй «вялікую здзелку» пагражае абярнуцца абмежаваннем або стратай элементаў як мінімум эканамічнага і інстытуцыйнага суверэнітэту краіны, адзначаюць у BEROC.

Нават зыходзячы з скупой афіцыйнай інфармацыі Расіяй навязваюцца патрабаванні па «паглыбленай інтэграцыі» і часцяком носяць «непрымальны» характар. Такая дылема пакідае сёння мала шанцаў на якое-небудзь спрыяльнае вырашэнне сітуацыі для Беларусі, а таксама беларускіх уладаў, лічаць эксперты. Таму ўсё больш верагодным бачыцца сцэнар, што ўлады будуць імкнуцца «падвесіць» сітуацыю, адшукваючы і чакаючы больш спрыяльнага моманту для яе вырашэння. Аднак гэта азначае і тое, што пагрозы канцэптуальнага характару будуць заставацца актуальнымі для краіны, папярэджваюць аўтары.

Паводле прагнозу BEROC, эканамічны рост у Беларусі паскорыцца, але па-ранейшаму будзе нізкім. Па выніках 2019 года рост выпуску будзе знаходзіцца паблізу 1,5%, павысіліўшыся ў 2020 годзе да адзнакі каля 2%. Прычым у 2020 годзе верагоднасць альтэрнатыўных сцэнарыяў таксама досыць высокая. Захоўваецца пагроза згасання росту на фоне яго нетрываласці. Перадумовы для такога сцэнару: слабасць унутранага попыту, запаволенне росту экспарту на фоне значнага ўмацавання ў апошнія перыяды рубля, верагодныя негатыўныя знешнія шокі (рост коштаў на газ, турбацыі ў механізме гандлю нафтапрадуктамі, пагаршэнне ўмоў гандлю, запаволенне глабальнага росту).